Ahułam-ža wiernym Biełarusam astaŭsia biełaruski sialanski narod, nia hledziačy nawat na toje, da čaho jaho mačycha-historyja dałučyła: da polskaha katalictwa, ci da rasiejskaha prawasłaŭja. Znakam hetaj wiernaści Biełarusi ŭ našym narodzie była i jość jaho heroičnaja wiernaść swajej biełaruskaj mowie. Woś-ža swaju rodnuju mowu, jak znak žyćcia, jak zadatak na lepšuju budučyniu, biełaruski narod wierna pierachoŭwaŭ i pierakazwaŭ z pakaleńnia na pakaleńnie, čakajušy zary, čakajučy ŭschodu sonca, čakajučy pary swajho narodnaha adradžeńnia.
Narešcie nastaŭ i hety čas, urešcie ŭzyjšła nad narodam zara jaho lepšaj doli. I dziŭna! Budzić z doŭhaha snu biełaruski narod pačali jakraz tyja, što kałychali jaho da snu: biełaruskaja apalačanaja šlachta i z takoj-ža šlachty rodam — katalickaje duchawienstwa abudwych abradaŭ — łacinskaha i sławianskaha (unijackaha).
Pačatki biełaruskaha nacyjanalnaha adradžeńnia biełaruskija historyki adnosiać da pačatku 19 stahodździa, zaznačajučy adnačasna, što pieršyja bolš-mienš 30 hadoŭ hetaha stahodździa, — heta čas „niaświedamaha“ našaha adradžeńnia, heta čas, kali pačynalniki hetaha adradžeńnia, asabliwa ŭ halinie litaratury j nawuki, nia majučy biełaruskaj nacyjanalnaj świedamaści, pačynali ŭ hetych halinach pracawać, kirujučysia niejkaj bližej nieaznačanaj luboŭju da ŭsiaho rodnaha, biełaruskaha.
Z hetaha nastroju da biełaruskaści wyras zaraz paśla 1812 h. pieršy biełaruski litaraturny twor „Eneida,“ a nieŭzabawie pa im (1828) wyraz u škole łacinskaha ksiandza Mahnušeŭskaha pieršy biełaruski sialanski paet Paŭluk Bachrym i — ŭ tym-ža časie i paźniej (30 yja j 40-wyja hady 19 stahodździa) na niwie biełaruskaj nawuki pracuje prafesar