Восень (Цётка)

З пляцоўкі Вікікрыніцы
Перайсці да навігацыі Перайсці да пошуку
На чужой старонцы Восень
Верш з зборніка Скрыпка беларуская
Аўтар: Алаіза Пашкевіч (Цётка)
Крыніца: http://rv-blr.com/vershu/view/58813
Суседзям у няволі

Спампаваць тэкст у фармаце EPUB Спампаваць тэкст у фармаце RTF Спампаваць тэкст у фармаце PDF Прапануем да спампаваньня!




Восень гумны накладае,
Возіць снапы, расчыняе
Хлеб галодным гаспадарам:
«Ешце, людцы, вы ня дарам
Працавалі усё лета,
Закусіце хоць за гэта».
Бульбу зь ніўкі верне ў мех
Ды барзджэнька прэ ў засек.
Тне капусту з качанамі,
Гусей гоніць з бацянамі
У далёкі край за горы,
За азёры ды за моры.
«Птушкі мілы, не кляніце,
А малітвы гаварыце,
Каб вас хвіля не забіла,
Каб акула не ўкусіла,
Каб вярнуцца клекатаці,
Пастушочкаў забаўляці».
Восень — міла гаспадыня:
Дзе ні глянеш, — поўна скрыня
То арэхаў, то пшаніцы
Па куточках у сьвятліцы.
Аб усім яна так дбае,
Нівы зябліць, засявае,
У папары руніць жыта,
Каб на весну было сыта.
А гасьцінец — поўны люду!
Да мястэчка, як да цуду,
Бягуць хлопцы і дзяўчаты,
Гоняць быдла, жарабяты.
Бабы вязуць грыбы, семя,
Стан, ручнік, маток, адзеньне,
Масла, сыры, мак, фасолю, —
Што зрадзіла на іх долю.
Поўны рынак людцаў крыку,
А што сьмеху, а што рыку!
Гочуць гускі, пішчаць сьвіньне,
Над снасьцінкай курта вые,
Сорка цягне яйкі з возу,
Бэрка плаціць за бярозу.
Янук годзіць новы боты,
Юрка сьвішча для ахвоты,
Крыся мерыць каптан ў люстры,
Агатулька рэжа хусты.
Кася глядзіць ў Пайкі кветкі,
Белы кашмір на жакеткі,
Пацеркі ў чатыры шнуры:
Будзе дружкай у Бандуры.
Жыдок мерыць гарцам соль,
Шаптун лечыць нейкі боль,
А як мне ды без тавару
Паказаць нат стыдна твару.
Пайду лепш за места скокам,
Кіну яшчэ разок вокам
На лясочак, на палетак,
Ці такія, як улетак.
Не такія — іншы шаты:
Летніх відны толькі шматы.
Мейсцам кветка безь вяночка,
Мейсцам грыбок з-пад кусточка
Гляне быстра, вушкі стуліць,
Затрасецца. Восень глуміць
Усе кветкі, ўсе галінкі,
Ўсё зьмятае да сьцяблінкі.
Восень чысьціць зіме гладка,
Бо той ў белі было б гадка
Праскакаці ў нас па полях,
Былі б ножкі у мазолях.
Пыл на сукні парасьсеўся б,
Ў белы шчокі сьлінай ўеўся б.
Чыста, чыста па ўсім полі,
Аж на сэрцы грызуць болі.
А дзе ж зелень, а дзе стужкі,
А дзе ж песьні, а дзе ж птушкі?
Ўсюды старасьць, смутак вее,
З хмарак дробны дожджык сее,
Слонка нізка чэша косы.
Дубняк смутны стаіць босы.
Лужок жоўты. Загон шэры.
Рэкі крые лядок белы.
Ў лесе сьвішча вецер, плача.
Па бярозах сойка скача.
Сава гудзе, вабіць зайцаў.
Чуць ня згрыз сабе я пальцаў,
Прыраўняўшы, паглядзеўшы
Наша жыцьце. Ўпаў, замлеўшы,
Прымкнуў вочы; бачу твары
Ўсе знакомы: пры алтары,
На хрысьцінах, на вясельлі,
То на йгрышчы, то ў касьцелі,
То пры працы, то пры песьні;
Тут і сьлёзы, тут балесьці,
Тут магілы, тут і труны,
Тут грамніцы, тут цалуны…
Нейка пекла, нейка каша!
А дзе ж шчасьце, братцы, наша?

(1902 — 1903)