AKT II
Лес. На пні сядзіць пастух, пляце лапаць.
Зьяўляецца студэнт, у руках кніжка.
Студэнт (аглядаецца па бакох, убачыў пастуха).
Пастух. Добры дзень, панічок!
Студэнт. Скаціну пасеш?
Пастух. Скаціну.
Студэнт. Яшчэ ня ўзыходзіла сонца, а я праз сон чуў голас пастуха, які зазываў на паству скаціну.
Пастух. Досьвіткам стараюся выганяць, авадні не дакучаюць.
Студэнт. Шчасьлівы селянін тым, што можа бачыць усё хараство прыроды.
Пастух. А якая карысьць яму ад гэтага, калі ён за працай сонца яснага ня бачыць?
Студэнт. І гэта праўда!
Пастух. Нарадзіўся мужык, — сьледам за ім холад, голад, хвароба, бяда… змагайся, бо зломіць, як шчэпку. Пераківаўся, ня даўся ў лапы сьмерці, — другое ліха на дарозе — пажар, навальніца. Паном другое. Ім ні сеяць, ні баранаваць, хлеб гатовы сам прыдзе.
Студэнт. Ты-ж, браток, ня лічы мяне за пана.
Пастух. Чаму, паніч, так кажаце?
Студэнт. Табе-ж ведама, хто я. Таксама мужык.
Пастух. Мала што калі было! Паніч цяпер пан. Вучоны і чалавек добры.
Студэнт. Нічога добрага я не зрабіў для вас.
Пастух. Ласкавае слова — і то радасьць селяніну.
Студэнт. Ад каго-ж табе чуць яго? Нябось, далей панскіх абшараў нідзе ня бываеш.
Пастух. Ды ведама! Больш на полі ды ля дзьвярэй палацаў панскіх.
Студэнт. Нябось, пані палкоўніца часта благаслаўляе?
