Революцыя вызвала на родную ніву ўзноў усе здаровыя сілы, якія былі нейкі час прыгнечаны страшэнствамі вайны. Кожын з працаўнікоў, чуючыся быццам адрадзіўшымся і бяручыся да працы з вялікай ахвотай, усё-ж ня можа забыцца тых няпрыглядных абразоў нядаўнае мінуўшчыны, ня можа пазбыцца тых сумных, жаласьлівых матываў, якія праз гады няволі ўрэзаліся ў ягоную памяць і душу.
Дык няма дзіва, што ў песьнях беларускіх пісьменьнікаў, выпяваных у дні рэвалюцыі чуюцца і старыя сумныя напевы — „напевы жальбы і пакуты“.
Можна сказаць наʻт больш, — гэтыя сумныя напевы пераважваюць іншыя, бо „агульны тон маладое беларускае літаратуры, — як кажа ў адным з сваіх артыкулаў Антон Новіна, — тон сумны, жалобны“.
„Зусім, як у народных песьнях нашых, дзе пануе сум, туга, жаль.
„Ня дзіва: ўсё гэта — адгалоскі таго жыцьця, якое доля судзіла нашаму народу, жыцьця цяжкага, пакутнага.
„Песьняры зачаплялі весялейшыя струны адно тады, як апявалі вечнае хараство прыроды. Калі-ж зьвярталі свае вочы да спраў штодзенных гарката і жаль напаўнялі іх душы і праходзілі чырвонай ніткай у іх песьнях“.
Вось чаму Янук Журба ў першых днёх „Волі“ не пяе нам гымну революцыі, а зварочуе наш слух на матывы незаціхшае вайны.
|
„Як добра і шчасна увокал, як глянеш:
Вунь поле залёнае, сьцежка зьмяіцца, —
І радасна ў сэрцы, і хочацца думаць
І вольныя думы і сьветлыя мары
Не!.. кіну на час нейкі шчасныя думкі
|
