На гербы Льва Сапеги 1588

З пляцоўкі Вікікрыніцы
Перайсці да навігацыі Перайсці да пошуку
На гербы Льва Сапеги 1588
Верш
Аўтар: Андрэй Рымша
1588 год
Крыніца: http://www.stihi.ru/2002/08/01-609
Статут Вялікага Княства Літоўскага 1588. Тэксты. Даведнік. Каментарыі. Мн., 1989 (Факсіміле, с. 46); Статут ВКЛ, Вільня, 1588 (Арыгінал — мікрафільм МФ09/542, захоўваецца ў Нац. бібл. Рэспублікі Беларусь).

Спампаваць тэкст у фармаце EPUB Спампаваць тэкст у фармаце RTF Спампаваць тэкст у фармаце PDF Прапануем да спампаваньня!




На преславные а старовечные клейноты, или гербы, ясневелможного пана, пана лва сапеги, подканцлерего великого князства литовского, слонимского, мяделского, марковског[о] и прочих старосты, епикграмма

Въсе можемъ своимъ окомъ[1] лацно обачити,
Долъжыни[2] и шырокость шнуромъ позначити[3]
И чоловека можемъ познати по твары,
Если въ собе не маеть лишнее привары.
Але где цнота собе обрала оселость,
Тамъ ростропъ естъ до всего и мужьская смелост[ь],
Которая зацные завжды домы буди
І клейноты розъдаеть, тыми слынуть люди,
Бо такие николи зъ света не изъходеть,
Але один по другомъ вовеки славу плодеть.
Хочешъ же ся присмотрет[ь] гербомъ[4] праве значнымъ,
Заразъ можешъ познати, иж суть в дому зацнымъ
Зъдавна славных сапегов. Тые з предковъ своихъ
Заквитывали въ цнотахъ — знат[ь], во лилияхъ троихъ,
При которих зъ оружъемъ конъный воинъ стоить
Знакомъ того, иж ся з нихъ ни одинъ не боить,
Служить[5] своимъ сподаремъ ку кождой потребе,
Не литуючи скарбов, ни самого себе.
Къ тому видишъ, якъ въ локоть пострелена рука —
Видишъ, ижъ въскрозь из туга, з пострелного лука.
Такий пострелъ никого дома не потъкаеть,
Одно хто поганьские полъки розрываеть.
Въ тыхъ же геръбехъ посредку есть стрела зъ крестами
Двема, а третий блиско осажономъ[6] лунами.
Тые знакомъ, ижъ они болшъ для хрестиянства
Клали здоров[ь]е свое, несмотречы паньства.
Смотри жъ вышей — узришъ тамъ над гельмомъ коруну,
Которая даеть знать, иж тамъ богъ фортуну
И цноту зъ силънымъ мужъствомъ сполне коронует[ь?][7],
Чого у нихъ ани моль, ни ржа не попсует[ь?].
Живете жъ, сапегове вси, въ многие лета,
Ваша слава слыт[ь] будеть, покуль станеть света.
Подавайте жъ потомъкомъ, што маете зъ предъковъ,
Вед же[8] и ваших цных справ въвесь светъ полонъ светъковъ.

Паводле Анталогіі даўняй беларускай літаратуры: XI — першая палова XVIII стагоддзя

На преславные а старовечные клейноты, или гербы ясневельможного пана, пана Лва Сапеги, подканцлерего Великого Князьства Литовского, слонимского, мядельского, марковского и прочих старосты, епикграмма
Верш
Аўтар: Андрэй Рымша
1588 год
Крыніца: Анталогія даўняй беларускай літаратуры: XI — першая палова XVIII стагоддзя / НАН Беларусі, Ін-т літ. імя Я. Купалы; Падрыхт. А. І. Богдан і інш. Навук. рэд. В. А. Чамярыцкі — Мн.: Бел. навука, 2003. — 1015 с. ISBN 985-08-0571-4 — стар. 454—455, 959

Спампаваць тэкст у фармаце EPUB Спампаваць тэкст у фармаце RTF Спампаваць тэкст у фармаце PDF Прапануем да спампаваньня!





На преславные а старовечные клейноты,
или гербы ясневельможного пана, пана
Лва Сапеги, подканцлерего Великого Князьства
Литовского, слонимского, мядельского,
марковского и прочих старосты, епикграмма


Въсе можемъ своимъ окомъ лацно обачити,
Долъжыню и шырокость шнуром позначыти.
И чоловека можем познати по твары,
Если въ собе не маеть лишнее привары.
Але где цнота собе обрала оселость,
Там ростроп ест до всего и мужьская смелость,
Которая зацные завжды домы буди
І клейноты розъдаеть — тыми слынуть люди.
Бо такие николи зъ света не изъходеть,
Але один по другом вовеки славу плодеть.
Хочешъ же ся присмотреть гербомъ праве значным,
Зараз можеш познати, иж суть в дому зацным
Зъ давна славных Сапегов. Тые з предков своих
Заквитывали въ цнотахъ, знать, во лилиях троих,
При которих зъ оружьем конъный воин стоить
Знаком того, иж ся з них ни один не боить,
Служить своим сподарем ку кождой потребе,
Не литуючи скарбов, ни самого себе.
Къ тому видишъ, як въ локоть пострелена рука,
Видиш, иж въскрозь из туга, з пострелного лука.
Такий пострел никого дома не потъкаеть,
Одно хто поганьские полъки розрываеть.
Въ тыхъ же геръбехъ посредку есть стрела зъ крестами
Двема, а третий блиско осажон лунами.
Тые знакомъ, иж они болш для хрестиянъства
Клали здоровье свое, несмотречи паньства.
Смотри жъ вышей! Узриш там над гельмом коруну,
Которая даеть знать, иж там Бог фортуну
И цноту съ сильным мужъством сполне коронует,
Чого у них а ни моль, ни ржа не попсует.[9]
Живете жъ, Сапегове вси, въ многие лета,
Ваша слава слыть будеть, покуль станеть света!
Подавайте жъ потомъком, што маете зъ предъков,
Вед же и ваших цных справ въвесь свет полон светъковъ!




  1. Знакі прыпынку ў Рымшы ў арыгінале адсутнічаюць, за выключэньнем кропак, якія абазначаюць сканчэньне сказаў (усе супадаюць з разьбіцьцём на радкі). Адмысловым значыкам, які ў маскоўскім выданьні Статуту (1854 г.) памылкова палічаны коскай, Рымша пазначаў цэзуры пасьля сёмага і трынаццатага складоў у сылябічным 13-складніку.
  2. У анталёгіях публікуюць варыянт «долъжыню». У арыгінале апошняя літара супадае па напісаньні зь «и» ў тым жа тэксьце і адрозьніваецца ад «ю» ў тым жа тэксьце («люди»). У тэкстах уласна Статуту «ю» яшчэ больш выразнае.
  3. У арыгінале ўсе цотныя радкі, акрамя шостага, графічна вылучаныя водступам зьлева.
  4. Гербомъ — у дадзеным выпадку гэта мн. лік дав. склон, то бок пераклад фразы: «Ці хочаш убачыць гербы сапраўды значныя, зараз можаш пазнаць іх у тых, якія ёсьць у дастойным доме здаўна славутых Сапегаў».
  5. У некаторых публікацыях пасьля «боить» коска прапушчаная, і такім чынам фраза гучыць: «ся не боить служить» (то бок «служить» нібыта інфінітыў). Аднак у Рымшы пасьля «боить» кропка. Варта чытаць як 3 ас. цяп. часу з націскам на першы склад: «слу{{subst:націск}}жить».
  6. «Осажономъ» — імаверна, абдрукоўка. Неабходна: «осажонъ». Гэта пацьверджанае і тым, што ў гэтым радку лішні склад, то бок парушаны 13-складнік.
  7. Мяккі знак у словах «коронуеть» і «попсуеть» магчымы, бо надрадковая «т» у гэтых словах ідэнтычна надрадковаму «т» у словах «смелость» і «слыть».
  8. Вед же — тыповы для ўсяго тэксту Статуту ВКЛ 1588 г. канцылярскі абарот.
  9. Рэмінісцэнцыя з Мц. 6.19.