Крыўскі (беларускі) старадаўны лістоўны стыль

З пляцоўкі Вікікрыніцы
Перайсьці да навігацыі Перайсьці да пошуку
Аб лесаўчыках Крыўскі (беларускі) старадаўны лістоўны стыль
Артыкул
Аўтар: Вацлаў Ластоўскі
1924 год
Крыніца: Часопіс «Крывіч», № 2 (8), красавік-сьнежань 1924 г., б. 106-107
«Прага», «прога»


КРЫЎСКІ (БЕЛАРУСКІ) СТАРАДАЎНЫ ЛІСТОЎНЫ СТЫЛЬ. Стара-крыўская пісьменнасьць дагэтуль мала дасьледавана, хоць яна жыве яшчэ у сотнях тысяч дакумантаў, лістоў і інш., якіх найболей дайшло да нас з XVI і XVII ст. ст. Асабліва зьвяртае на сябе увагу сваім стылям прыватная перапіска, ў якой ня толькі адбіваецца быт і асьвета людзей, але такжа рысуюцца іх ўзаемаадносіны.

З пачкі маючыхся у мяне пад рукой старасьвецкіх дакумантаў падаю ніжэй некалькі выпісак старадаўнага нашага лістоўнага стылю.

Пачатак ліста пісанага ў 1540 годзе.

Пане милы лесничы здоровья и всего доброго от пана Бога верне вашей милости зычу яко собе самому“.

Далей, з новай лініі, пасьля прыстойнага одступу, ідзе ліст.

Закончаны ліст гэткай звароткай:

Затым ся зычливой прыязьни твоей поручаю. Станислав Андреевич Довойно, староста кобранский шовленский мерецкий“.

Да Радзівіла Чорнага піша ў 1562 годзе земянін гаспадарскі Здановіч гэтак:

Мне вельце милостивому пану а пану на олице и несвижу княжати, воеводе виленскому маршалку земскому, канцлеру великого князства литовского старосте берестейскому и кобринскому его милости Миколаю Радинвилу“.

Закончаны гэты ліст так:

Вашей милости верне зычливы земянин господарски Остафей Зданпович“.

У XVII стагодзьдзі лістоўны стыль набірае штучную завіласьць. Для прыкладу возьмем ліст Юрыя Міхановіча, пісаны ў 1672 годзе да Васіля Хронстовіча:

Мне вельце милостивы а ласкавы пане, пане Василю Хронстовичу, здоровья и помысности от Бога верне вашей милости зычу яко собе самому“.

Пасьля заместу ліста.

Затым ся я ласце твоей поручаю, негодны слуга слуг Вашых Юрый Миханович“.

Цікавую пробку тытулаваньня, паміж блізкімі сваякамі, дае ліст Анны Ляўданскай (Раўвічанкі) пісаны да яе роднага брата Раўвіча ў 1753 чодзе. Пачатак ліста:

Мне вельце милостивы Пане и любы брате“.

Заканчаецца ліст:

Вашей милости пана зычливая сестра и покорная слуга Анна Ляўданская“.

Ліст Корыбута-Дашкевича з 1660 году да братавай Марыны (Абухавічанкі) гэтак тытулаваны:

Мне вельце милостивая и шанобливости годная братовая, здоровья и радости зычу“.

Закончаны ліст:

Вашей милости, братанец и до послуг готовы пахолок Дмитрей Корибут-Дашкевич, судья земски“.

К. І.