— Та-та, тата! — кажа ён раптам.
Бацька ня чуе.
— Та-а-та, ня вы-ы-трываю!…
Ігнат штоўхае яго ў бок, каб ён маўчаў, і моліцца ізноў.
Людзі апускаюцца на калені, хінуцца[1] ўсе ў адзін бок, як кветкі да сонца…
— Та-а-тачка! сьві-сну!
Ігнат ізноў штоўхае яго ў бок і злосна кажа: «ціха».
Гул ідзе ў царкве. Габрусік на ўсіх і на ўсё пазірае вялікімі сінімі вачыма, а белая, як лён, галоўка яго ня кратаецца, ня ківаецца, як ува ўсіх.
Ціш[2] у царкве…
Украдкам, каб бацька ня ўбачыў, улажыў Габрусік па два пальцы кожнае рукі ў губу, і… зычны, закацісты сьвіст раздаўся пад высокім скляпеньнем царквы…
Перапужаліся людзі, поп перастаў маліцца.
— Што гэта? Хто гэта?
Але Габрусік ужо даўно сарваў лапцёнкі з ног і баржджэй кінуўся наўцёкі дамоў…
А хрысьціяне і не дагадаліся, што гэта была першая шчырая малітва малога Габрусіка ў царкве.
Пяць лыжак заціркі.
— Агата! Агата!
— Ну, чаго глотку[3] дзярэш?
— Скора зацірка згатуецца?
— Маеш часу пачакаць трохі, не панясу прадаваць на кірмаш, пасьпееш насёрбацца!
Яшчэ ня ўсьпела яна адказаць свайму Антосю, каторы ляжаў на пяколку[4] й стагнаў — ні то ад болю, ні то ад голаду, — як з усіх бакоў апанавалі яе дзеткі, няма ведама — хлопчыкі ці дзяўчынкі, бо яны былі адзеты ўсе ў доўгія да пят кашулькі… Запішчэлі яны ўсе ў адзін голас:
— Матка зацільку гатуе!
— Матка зацільку гатуе!
І давай скакаць кругом маці і шчыпаць за хвартух і спадніцу, як галодныя ваўчаняты.
— Матка, мне дасі!
— Матка, мне дасі!
І блішчэлі іх галодныя вочы ад радасьці…
— Ц-і-і-ха, каб вы падохлі! — крыкнула Агата. — Згатаваць не даюць, хоць ты тут на кавалкі рассыпайся! — і адагнала іх вілачнікам ад прыпечка…
Гэта было вясной, якраз у тую пару, калі самая страшэнная галыцьба пануе ў бедных вёсках, калі няма чым і муху накарміць. Леташні запас выйшаў, хоць зубамі ляскай, шчаўя яшчэ нямашака… Ня дай бог, якое цяпер жыцьцё ў гэткага гаспадара, як у хворага
