паны мужыцкіх сьлёз не забяруць!
Мужык з панамі стаіць за-пан-браце,
рука за руку, грудзі за грудзь.
Пяром на карце, ды сахой на ніве
адзін другому роўнасьць засьцярог.
Эй, у свабодзе зажывём шчасьліва,
мы будзем дзеткі, а наш бацька- Бог!
(„Варта“ №1, 1918 г.)
|}
Праўда, тут яшчэ чуюцца адгал0скі шляхоцкага, сьветагляду,—дык гэта олькі далёкія адгалоскі. Сыракомля ўжо чуе моц народных мас, верыць у гэту моц і жадае для пароду месца, якое яму і ў радзе і ў вайне паправу прыналежыць. Задоўга да скасаваньня
прыгону—ў 1848 грдзе—Сыракомля прарочыць, што ўжо йдзе той час, калі
„паны мужыцкіх сьлёз не забяруць“. І тады—ён верыць—настане агульнае
шчасьце.
Яшчэ далей ідзе: Костусь Каліноўскі, гэты незабыты мучанік „праўду народную“, аддаў за яе сваё маладое жыцьцё. Каліноўскі, вядомы пад псеўданімам „Яська гаспадар з-пад. Вільні“, першы тутэйшы дзеяч, праняўшыся ідэолёгіяй Гарцэна, першы ініцыятар беларускае народнае школы[1], прынімаеўчасьце ў польскім паўстаньні 1863 году, але разам з тым уносіць яго новы элемэнт — элемэнт шчыра <span title="дэмакратычны">дэма-
- ↑ Гл. «Homan» № 1, 1916 г.