Паэма пра Міколу Сініцына

З пляцоўкі Вікікрыніцы
Jump to navigation Jump to search
Паэма пра Міколу Сініцына
Верш
Аўтар: Міхась Чарот
1931


Быў пастухом,
Мазыршчыны балоты
Ён мераў лапцямі
Удоўж і папярок…
Не раз пакрыўджаным

Ён начаваў пад плотам,
Любіў адно:
Палескай ночы змрок.

Сінь вышыні
І мігаценне зораў,
Як многа дум
Навейвалі Міколе…
Чуў ад людзей,
Што ёсць далёка горад,
Каб быць у ім —
Не марыў ён ніколі.

Такі ўжо лёс,
Як і бацькам — батрачыць,
Перад багатымі
Гнуць спіну, біць паклон…
Але жыццё
Вірліць пайшло іначай
І старадаўшчыну
Забрала у палон.

Вайна — вайне.
Другой вайны пачатак.
Ў шаснаццаць год
Наш партызан Мікола
Чырвоным гнаў
Адкормны панскі статак…
Мазыршчына…
Лясы, балоты, поле…

Ён партызан
І бойкі і адважны.
Знаём яму
Тут кожны лог і кусцік…
Вядзе атрад,—
Паслухае, прыляжа…
А ворага — жыўём ён не адпусціць.

Мінулі дні.
Ён камандзір чырвоны,
Наган ў руках,
Ў кішэні партбілет…

Не страшна смерць
Свабоду хто бароніць,
Будуе хто
Нязнаны новы свет.

Два разы ранен
На калчакоўскім фронце,
Чырвоны сцяг
У бойцы за Кранштат…
Заўжды наперадзе
Быў у сваёй ёй роце,—
Для рэвалюцыі
Надзейны быў салдат.
Франты прайшоў,
А сіла ўсё ж не гасне,
У бойцы класавай
Наносіць метка ўдар…
Не так даўно
Спаткаў яго ў калгасе…
Ён старшыня —
Найлепшы гаспадар.

І сакратар
Калгаснае ячэйкі,
Якому фронт
Таксама сёння сніцца,
Гаворыць мне:
«Ты не знаём яшчэ з кім,
Вось старшыня,
Таварыш наш — Сініцын».

Ружовы твар,
Шрам тонкі над брывёю,
А зірк вачэй
Наўкол маланкай скача…
Ціха сказаў:
«І тут браць трэба з боем,
Каб найхутчэй
Расправіцца з кулаччам».
Здаецца, ўсё
Наладжана не дрэнна:
Машыны, трактары,
Калгаснікі — на яць.

А вораг ўсё ж такі не дрэмле.
Не тут, дык там —
А зуб яго відаць,

На здзельшчыну
Калгас наш пераведзен…
Здаволены,
Аб гэтым што казаць,
Працуе кожны
Сілаю мядзведзя…
На сходзе часам
Здарыцца буза.

А хто бузіць?
Бывае і бяднота…
Дзіўлюся,
Ў чым жа тут прычына?
Глыбей зірнеш —
Кулацкая работа…
Ох, ёсць ваўкі,
Прыкрытыя аўчынай.

Люблю прастор,
Зялёную шыр поля
І працу дружную
Людскога калектыву…
Пылае радасцю
Ружовы твар Міколы,
І адчуваецца,
Як ён і тут шчаслівы.

Мы змоўклі ўсе…
Над полем слаўся вечар…
Ды песня звонкая
Чуваць была дзяўчыны…
А рэйкі звон,
Нібы калісь на веча,
Склікаў калгаснікаў
Дахаты — на спачынак.

Калгасніцы
Сустрэлі нас ля гаю,
Шчабечуць птушкамі:

«Таварышок, Мікола,
Бач, здзельшчына
Сапраўды памагае,—
Працуюць ўсе
І лепш і болей».

І звонкі смех,
І гутаркі, і песні,
Як бы не быў
І цяжкай працы дзень…
Мікола з гордасцю
У шэрагах іх цесных,
Як камандарм,
З пабеднай бойкі йдзе.

А вечарам
Ідзе нарад на заўтра…
Ну, вось цяпер
Пара і для спачынку…
Дзе скарб калгаснікаў —
Пастаўлена ўжо варта…
Мікола йдзе
Пазабаўляцца з сынам…

Чарнявы сын
Параскідае цацкі,
На рукі просіцца,
Ну, і пайшла гульня.
— Глядзі, сынок,
Расці на змену бацькі,
Лажыся спаць,
А мама палюляе.

Аб справах зноў
Заўюцца думкі роем,
А сэрца стукае
Усяму жыццю у тахт…
Вось прыклад вам
Калгасніка героя,
Ён быў і ёсць
Герой на ўсіх франтах.

1931