Андрэй Баболя

З пляцоўкі Вікікрыніцы
Jump to navigation Jump to search
Андрэй Баболя
Паэма
Аўтар: Янка Купала
Крыніца: http://media.catholic.by/nv/n20/art16.htm


І
Шмат таму лет назад,
У Палесьсі глухім
Жыў Баболя Андрэй,
Слаўны імям сваім.
Зрокся ўцехі жыцьця,
Панскіх скарбаў, выгод,
За прызваньням пайшоў
Сеяць веру ў народ.
Заблудзіўшыхся душ
Наварачвае Ён;
Праца гэта Яго
Німалы дае плён.
Шмат каму ні пад мысьль
Было гэта ў той час;
«Душэхватам» Яго
Называлі ні раз.
А сьвяты — як ня чуў;
На грахі ні маўчаў
І, як мог, і дзе мог,
Навучаў, прасьвічаў.
Толькі слава ішла
Усё далей і далей
Па крывіцкай зямлі
Між вясковых людзей.
Як лет колькі сплыло,
І час буры настаў;
Завяруха найшла,
Край чужынец змагаў.
І аблаву сваю
На сьвятога пусьціў,
На якога здаўна
Востра зубы тачыў.
У аднэй із мясьцін
Вораг злосны напаў,
Справіў суд над сьвятым,
Страшным мукам аддаў:
Мучыў, рэзаў і сек, —
Кроў цікла на зямлю, —
Ўсё сьвятога змушаў
Кінуць веру сваю.
Катаваў, зніважаў
Бязпрымерна, як мог,
Аж Баболі душу
К Свайму Трону ўзяў Бог.
І з той страшнай пары
Пірайшло сотні год,
Вецір шмат сагнаў хмар,
Шмат у морэ ўшло вод,
Толькі памяці час
Праз так доўгія дні
Аб Андрэю сьвятым
Ні разсеяў ані;
Ён цудамі слыве
Ў беларускай зямлі,
Ён жыве, як і жыў,
Між сваімі людзьмі.
Хоць і панствам Яго —
Неба Божы прастор,
Ён сьлязу ні адну
Свайму люду уцёр.
Будзе жыць біз канца,
Слыць цудамі ўсяды
Гэты мучанік наш,
Беларускі Сьвяты,
І заступіцца Ён
Пірад Богам ні раз
І за наш бедны край,
І за змучаных нас.


II
Там, дзе Прыпяць-рака па пяску гоніць воды
Сярод багнаў і пушчаў палескіх,
Там Баболя Сьвяты душам нёс асалоду,
Жыў, вучыў веры Божай, нябескай.

Зрокся панскіх дастаткаў, уцехі і славы,
Неба тайнага кліку паслухаў;
Пасьвяціўся на службу за Божую справу,
Ў сэрцы маючы Божага Духа.

І вясковую, ўбогую, цёмную хату
Палюбіў з яе горам, нудою;
З добрым словам, з пацехай сьпяшаўся да брата,
Ўсім атуху прыносіў з сабою.

Ні яму маразы на дарозе стаялі,
Ні яго адстрашалі грымоты,
З Божым дарам усюдах Яго спатыкалі,
Як ішоў, як нёс сьвет у цямноты.

Ў Беларусі ў той час войны, бітвы кіпелі:
Край чужынцы напалі, змагалі,
Як маглі; ні малых, ні старых ні жалелі:
Што нажу, што агню аддавалі.

Не мінула і Піншчыну гэта нішчасьце:
Банды ворагаў суд свой тварылі;
Здрайцы у помач к ім шлі, каб самім ні прапасьці,
І магілы братом сваім рылі.

Хто свае кідаў хаты і ў пушчы хаваўся,
Хто ратунку ў чужыне дзе тукаў,
А Баболя на службе сваей аставаўся
Сярод гэтых пажараў і мукаў.

З верай шчырай у справу рэліг’і сьвятую
Пацяшае, наўчае дзе можыць,
Покі вораг і гэту душу залатую
Ні парваўся змагчы і зніштожыць.

Здрайца мейсцэ ўсказаў, дзе Сьвяты навучае…
З дзікім гікам злавілі Баболю,
А той іх Божым словам вітае
І сябе аддае Божай волі.

На сваю на афяру, як зьвер згаладалы,
Навалілася ворагаў шайка,
І аддалі мучэньню, як сіл ім ставала,
Секлі, рэзалі шабляй, нагайкай.

Прывалокшы Сьвятога Андрэя ў Янова,
На разнічым стале палажылі,
Пачалі картаваці па-свойму нанова:
Цела рэзалі, косьці крышылі.

Абразалі і губы, і вушы, і пальцы,
Пачапілі вяроўкаю к столі,
Заганялі цьвякі азьвярэўшы паганцы, —
Аж дух к Богу узнёсься Баболі.

З тэй пары лет бяз ліку непамяць скасіла,
Многа лет, многа зім прамінула, —
Ні адна узышла пры магіле магіла,
Шмат чаго ў небыцьцё патанула.

Толькі хвала ня ўмёрла Андрэя Баболі.
Даў Бог сілу яму тварыць цуды,
А іх сьведка — народ не забыўся ніколі,
Ўзносе модлы к сьвятому паўсюды.

Песьні, казкі растуць з кожным годам
Аб замучаным страшна Андрэю,
Хвала шырыцца скрозь ад народа к народу,
Дух Сьвятога цуднее, ясьнее…

Будзь жа, будзь Ты, Баболя заступнікам нашым
Пірад Ствурцам Нябесным Прадвечным,
І люд свой, што любіў так, хоць вораг і страшыў,
У апецэ і ласцэ мей вечна.

Выпрась долю яму і прыхільнасьць у Бога,
Спор у хаце, ураджайнасьць у полі,
Павядзі к яснай славе шчасьлівай дарогай
Беларусь з паніжэньня, з няволі.

Дай нам гарт, моц і сілу няпраўду здалеці,
Дай нам сьветач развідніваць ночы,
І прымерам будзь нам, як павінны глядзеці
Сьмела гору і ворагу ў вочы.

Амэн.