Там блізка Пінска

З пляцоўкі Вікікрыніцы
Jump to navigation Jump to search
*** Там, блізко Піньска, на шыроком полю…
Верш
Аўтар: Франц Савіч
Крыніца: Літаратура першай паловы XIX стагоддзя \ укл. і каментары М. В. Хаўстовіча. \ Мінск, 2012. (Залатая калекцыя беларускай літаратуры, том 3)


Там, блізко Піньска, на шыроком полю,
Где між лугамі плыве Струмень быстры,
Там — сідя Літвін расказываў сву долю.
З боку Валынец сідеў заточысты,
З переду Пінчук веслом ся спірае,
І на гуторку пільна ўважае.

«Где ж ся подзілы эты давны літа,
Шчо мы за власны грошы соль куплялы,
Шчо мы без рашпорту, іді хоть в край сьвіта,
Шчо мы москаля і в очы не зналы!
Гдзе кінеш — радосць музыкі іграюць,
Мёд, піва льецца, дзяўчата гуляюць.
А тут шынкарка частуе прыгожа
Тагды то Польшча свяцілася Божа!
Малы падаткі — грошы як мякіны,
У хлеве каровы, бычкі, свінні,
У каморэ поўна, хоць спі на своях,
Ў хаце чысценька, як у панскіх пакоях.
Так то бывала ў нас і між вамі!
А цяпер гдзе ж тое шчасце ся падзіло?
Гдзе глянеш — людзі брашчаць ланьцугамі,
Гдзе кінеш — слёзы, аж жыты не міла.
Бо з чалавека высысаюць сілы —
А ўсё то цары Маскалі зрабілы.
Наш Матусевіч прынамся скрэпіўся
І на Москалях дужо атомсціўся.
Бо біў як сабак — рэзаў як целята
Аж мі дрыжалы со страху чэрцята.
А як цягнуў на дубіну,
То стоя на лану,
Пытаў: — А шчо вражы сыну,
Чы відіш Ашмяну?!
От тепер то невера побачыть,
Попомятае, шчо то Літва значыть!»

Валынец Хведар себе ж отозваўся:
«А наш Ружыцкі — малая особа,
Перад нім Москаль і в хляве ховаўся,
Дай там нездобрэў, бо выцяг з-пад жлоба
І в лоб собаце — а іді пся вяра
Там к черту в Москву, до своего Цара».

Кахнуў Мікіта, веслом в землю стукнуў;
«Чы ж только людзі у вас ся находзят?
Ешчэ і між намі вільны дух не стухнуў.
Колысь то Пінчук, як стары паносят,
По новой сьвіце перэпяразаўся,
С’ездзіў да Піньска — дай грошы набраўся,
На жонцэ ново дай балхвісто плацце,
На дзевцэ крамна хустка повівае.
А тэпер, гдзе глянеш, само только лаце.
В дома в кешэні — нічога не мае,
Бо з чэловіка высасают сілы,
А всё то цары Москалі зробілы.
А наш Пуслоўскі малу штуку справіў:
На Перэхрэсце як у Неўлю давіў!
Ой, сыпаліся Москалі, як мухы,
А было мяса, якы потарухы!
Альбо Свежыньскі пан з Любашэва,
Альбо мужыкі з Тэлехан, з Галева,
Дай Олесевіч, поганец прокляты,
Каб ён сваім крэсцікам удавіўся!
Стаў нас Москальмі оправожаці.
А ўжо Москаль добро стэрэпіўся.
Хоць всё прэпало — але він за зміну
Конечно колысь пойды на голыну!
Літвін, Волынец, подайце ж мі рукі,
Так, — прысягаем на Госпада Бога,
Царам на згубу — панам для наукі,
Шчо на той землі не повстане нога,
Ані эта поганьска, ані эта тыраньска, —
Хоць ся вкорэніт як сіла шатаньска.
І ты на небе всемогушчы Божэ,
Ты Пан над намі, Ты Пан справедлівы,
Нехай нас бедных Тво ласка вепоможэ,
А кто не шчыры, кто несправедлівы,
Нехай пропадзе з родом і з насеннем,
Нехай чорт срэжэ з чадом, з паколеннем».

Сказав, все тры поцэловалысь,
І по чарцэ выпілы гарэлкі,
І по калачу взялы з тарэлкі.
І доўга собе міловалысь.
А слонцэ свіціт і вітэр не гудэ,
Бо ся здзівылы — шчо то вільны людэ!