Сто лет мінала крыжацкай навале…

З пляцоўкі Вікікрыніцы
Jump to navigation Jump to search
***Сто лет мінала крыжацкай навале…
(Урывак з паэмы «Конрад Валенрод»)

Аўтар: Адам Міцкевіч
1828 / 1910
Пераклад: Янка Купала
Крыніца: Поўны збор твораў у 9 т. Том 6 — Мінск, Маст. Літ., 1999. ст. 192-193
Гл. таксама http://lib.rus.ec/b/437890/read#n_15


Сто лет мінала крыжацкай навале,
Як кроў з паўночных смактала паганаў.
Прусы ўжо шыі ў ваковы згіналі
Або ўцякалі з радзімых палянаў;
Немец за ўцёкшым пускаўся ўдагонкі,
Нішчыў да самай літоўскай старонкі.

Літвінаў дзеліць ад ворагаў Нёман:
З аднаго боку льсняць стрэхі святыняў,
І лесу — схову багоў — чуваць гоман;
З другога — ўбіты на ўзгорку пустыні
Крыж, знак нямецкі, рад к небу сягнуці,
Грозна пільнуе літоўскіх загонаў,
Як бы ўсю чыста зямлю Палямона
Хацеў бы зьверху здушыць, загарнуці.

Гэта літоўскай сямья маладзежы
Ў шапках бабровых, ў світках мядзвежых,
З лукам праз плечы, з страламі пры боку
Снуе і сочыць за немцам здалёку;
А там — няскратна, ў збраенні каваным
Немец сядзіць на кані асядланым,
К землям уставіў нязабраным вочы,
Стрэльбу набіў і ружанцам ляскоча.

Пільнуюць тыя і гэтыя броду.
Так Нёман, з даўнай гасціннасці рупны,
Дзяржавы лучачы братніх народаў,
Стаўся граніцай для ўсіх недаступнай,
І той мог толькі прайці яе смела,
Каму на волі жыццё надаела.
Адно галінка літоўскага хмелю,
Наджана топалю прускага красай,
Пнецца па вербах і цінавым зеллі,
К любаму пнецца, як з даўнага часу:
След кіне ў рэчцы вяночкам нявілым,
І на чужыне ўжо лучыцца з мілым.
Ды салавейкі пад Коўнай з дубровы
Са сваякамі гары Запушчанскай
Свае літоўскія баюць размовы,
Дзеляцца спольна і дружбай, і ласкай,
Як бы граніцы не знаючы новай.

А людзі?.. Людзі ўпіліся бітвою;
Даўная Прусаў з Літвою зажыласьць
Пайшла ў няпамяць; падчас толькі міласць
І людзей годзіць… Я знаў людзей двое…

Гэй, Нёман! Хутка к тваім сумным водам
Рынуць навалы нясці зніштажэнне,
І ў бераг, з вечных галоцячы ценяў,
Тапор чужынца бязлітасна ўесца;
Стрэл салавейкаў разгоне ў гародах.
Што быту лепшага выснуюць сплёты,
Парве ўсё чыста нянавісць народаў,
Парве ўсё чыста… Каханкаў жа сэрцы
Злучацца ў песнях ізноў Вайдэлёты.[1]

(1828 / 1910)


  1. Пазнейшы варыянт страфы:

    Стрэл салавейкаў разгоне ў гародах.
    Што ў жыцці светлага неслі прадвесні,
    Парве ўсё чыста нянавісць народаў,
    Парве ўсё чыста… Каханкаў жа сэрцы
    Зноў ў Вайдэлётавых злучацца песнях.