Перайсці да зместу

Старонка:Taraškiewič. Biełaruskaja hramatyka dla škoł (1931).pdf/34

З пляцоўкі Вікікрыніцы
Гэта старонка была вычытаная

Składanaja forma złožana z budučym časam ad „być“ i nieaznačalnaj formaj taho słowa, što sprahajecca:

Lik adzin.: Lik množ.:
ja
ty
jon
budu
budzièš
budzie
robić my
wy
jany
budziem
budziecie
buduć
robić

Uwaha:Zdarajecca čas pradbudučy: ja budu pajšoŭšy, budu ŭstaŭšy i h. d. (piérš, čymsia što druhoje zrobicca).

§76. Zahadny ład.

I. Lik adzinočny:
1 as.
2 as. nias-i, biar-y
3 as. chaj (niachaj)
niasi-é(ć), biar-é(é)
Lik množny:
1 as. niasi-éma, biar-éma[1]
2 as. niasi-écie, biar-écie
3 as. chaj (niachaj)
nias-uć, biar-uć
Lik adz.:
Lik mn.:
1 as. bráźniéma
2 as. braźni bráźniécie
3 as. chaj braźnie chaj braznuć
III. Lik adz.:
Lik mn.:
1 as. čujma lijma
2 as. ćuj li čujcie lijcie
3 as. ch. ćuje ch. lijé ch. čujuć ch. lijuć
IV. Lik adz.:
Lik mn.:
1 as. kińma jéžma
2 as. kiń jéž kińcie jéžcie
3 as. ch. kinie ch. jeść ch. kinuć ch. jaduć

Druhaja osoba adzinočnaha liku maje kančatki:

I. i, y pad naciskam — niasi, chwali, kali, mani, miali, sušy, biary, pamažy, walačy i inš.

II. i nie pad naciskam — wymi, braźni, piśni i inš.

III. j paśla hałosnaha — daj, hulaj, miéj, čuj, stoj, kryj, myj, šyj i inš. (formy li, wi, bi, pi — zamiésta lij, wij, bij, pij).

IV. Zyčny, miahki i aćwiardziéŭšy — kiń, siadź, léź, jéž, réž, kalèč, skoč, rob, pramoŭ, saromsia i ins.

Kali da hétych formaŭ dastawim kančatak — ma (abo m), to dastaniem 1-uju asobu mn. liku; kali dastawim cie, to dastaniem 2-uju asobu mn. liku.

  1. mohuć užywacca i formy: niasiém, biarém i h. d.