dla jaho nia byŭ tolki aružžam, ale pradusim metaj. Aswabadzić sialan, zrabić ich hramadzianami — woś hałoŭnaja meta. Ale sialanie da hetaha dojduć tolki ŭłasnym starańniem, samadzielna wiedzienaj baraćboj. Lubiŭ jon Polšč, uwažaŭ, što unija z jej była histaryčnaj kaniečnaściaj i što kaniečnaściaj hetaj astajecca dalej, ale adnačasna zazdrosna praścierahaŭ poŭnaj roŭnaści i samastojnaści Litwy. Uświedamleńnie i arhanizawańnie narodu ŭwažaŭ za najwažniejšuju dziejnaść. Dziela hetaj mety supolna z Feliksam Ražanskim wydawaŭ u Wilni (?! — A. S.), biełaruskuju narodnuju (ludową) hazetku pad naz. „Mužyckaja Praŭda“… (Bolesław Limanowski — Historja Powstania Narodu Polskiego 1863-4, 171).
Hetak sama pradstaŭlajuć Kalinoŭskaha mnohija inšyja ŭspaminy, a tak-ža i roznyja histaryčnyja pracy polskija (Grabiec), rasiejskijа (Брянцев), biełaruskija (Ihnatoŭski) i litoŭskija (Janułajtis). Ale dawoli nam henych pieršaradnaj wartaści hałasoŭ abo biespasrednych učaśnikaŭ paŭstańnia, nawat časam znajučych Kalinoŭskaha asabista i z im pracujučych, jak Giejštor, abo hałasoŭ tych, što pisali swaju historyju na padstawie pieršaradnych krynic, ci na padstawie wiestak ad ludziej — učaśnikaŭ paŭstańnia i nawočnych świedkaŭ, jak heta rabiŭ — pawodle jaho ŭłasnych słoŭ — Przyboroŭski.
Z usich prytočanych hałasoŭ roznych historykaŭ ab palityčnaj ideolohii K. Kalinoŭskaha jasna bačym, što jon sapraŭdy imknuŭsia da niezaležnaści Biełarusi i Litwy ŭ federacyjnaj łučnaści z Polščaj i što ŭ henuju federacyju Biełaruś z Litwoj mieli ŭwajści jak sapraŭdy wolnyja, roŭnyja, palityčna samastojnyja dziaržawy. U čym-ža mieła wyražacca
