Перайсці да зместу

Старонка:Dudka Biełaruskaja i Smyk Biełaruski (1930).pdf/50

З пляцоўкі Вікікрыніцы
Гэта старонка была вычытаная

wa Ašmianščyny. Naleža jana da taho asiarodka mowy biełaruskaha narodu, jaki ŭwajšoŭ u asnowu biełaruskaj mowy literaturnaj.

Mowa Bahušewiča dawoli čystaja. Praŭda, spatykajem tam krychu polonizmaŭ, a jašče mienš rusycyzmaŭ, ale heta jak-by świedama, dziela jomkaści, kali apiswaje piaśniar polskich panoŭ, ci maskoŭskich uradoŭcaŭ.

„Sto datyča formy, dyk najlepš udajecca Bahušewiču — jak dobra śćwiardžaje heta K. Swajak — forma na ład narodnaj pieśni, tak što i twory swaje jon praznačaje na hetu metu. Wieršy ŭ „Dudcy“ zdajucca da žalejki, a ŭ „Smyku“ da skrypki. I, paminajučy takuju pieśniu, jak „Swatanaja“, jakuju kožnaja wioska moža swajej asobnaj notaj zapiajać, — dačakalisia siarod Biełarusaŭ swajej noty pieśni: „Hora“ i „Nia čurajsia“.[1]

I sapraŭdy, u „Smyku“, paśla pieršaha wieršu „Smyk“, dziewiać nastupnych — heta wieršy na ład narodnych pieśniaŭ, jakija ŭ niekatorych miajscoch Zachodniaj Biełarusi narod naš piaje, jak swaje ŭžo ŭłasnyja. Zdarałasia heta nam čuć asabista ŭ Dziśnienščynie.

Dalej, twory Bahušewiča adznačajucca časta dziŭnaj wobraznaściaj i symbolikaj. Ab hetym haworać wieršy: „Maja chata“, „Chmarki“, „Kałychanka“ i inš.

Spatykajem tam takža wialikaje ŭmieńnie pieśniara niekulkimi karotkimi, ale wielmi darečnymi wyražeńniami admalawać abraz, jaki nazaŭsiody astajecca ŭ pamiaci:


* * *


„Usio piša, piša, piša

I nahoj usio kałyša“

kaža piaśniar u wieršy „Kiepska budzie“ ab tym maładym sudowym uradoŭcy, što biazdušna wypytywaje wiedamaha ŭžo nam niaščasnaha Alindarku.

Abo ŭznoŭ hetak piaśniar dabitna maluje djabła, z jakim zhawarawaŭsia chciwiec:


* * *


„Portački, jak dudki, sam jakiś cybaty,

I šklanyja wočy, zzadu chwost kurtaty

Charakternaj takža rysaj formy poezii Bahušewiča jość lubaść hawaryć nie ad siabie, ale ad niekaha inšaha, ad narodu. Swaju asobu piaśniar chawaje staranna, a hawaryć u swaich wieršach pierawažna zahadwaje na-

  1. Kaz. Swakaj, tam-ža