— Гэты рыжы абяздоліў мяне. Забраў увесь шрыфт з маёй друкарні (я маю друкарню) для нейкай паходнай чырвонаармейскай газэты.
— Хадзем у „Беларускую хатку“, там навіны пачуем, — сказаў Крушынскі да жонкі.
У „Беларускай хатцы“ яны трапілі на цэлы склад масла, цукру, мукі, рысу. Пры гэтым стаяла ўзброеная варта з двух чалавек.
— Дзе дасталі? — запытаўся Крушынскі ў варты: знаёмых студэнтаў з настаўніцкага інстытуту.
— Рэквізнулі бальшавіцкі коопэратыў, — пазаліхвацку тлумачыў адзін з варты, хлапец гадоў семнаццаці.
Другі „вайсковец“ такога-ж узросту дадаў:
— Усім гэтым кіравалі Шчыла і Гамонька. Лепшыя рэчы ў Беларускі сакратарыят завезьлі. На пошце золата захапілі. Падзялілі з легіянэрамі. Вось была ночка!
Крушынскі ціскаў плячыма і ківаў галавою ад дзіва.
— „Вайсковец“ тым часам выпусьціў стрэльбу з рук.
— Эх, ты, жаўнер беларускі!
— Ня спаў усю ноч. Добра, што яна ня стрэльнула.
Хлапец пачаў рукавом выціраць стрэльбу. Жонка Крушынскага з апаскаю паглядала на „стральца“, адсунулася.
— А дзе вы, малакасосы, стрэльбы дасталі?
— Гэта ўсё Шчыла і Гамонька.
Хлопец зьзяў з радасьці, і ад захапленьня нават не заўважыў крыўднага слова „малакасосы“.
— Вось беларускія героі! — пахваліла пані Мар‘я.
Яна добра ведала кучаравага, круглатварага Шчылу з маленькімі п‘янымі вочкамі і чорнавокага з шырокім ротам і тоўстым носам Гамоньку.
— Дык дзеж яны цяпер, Шчыла і Гамонька? — зацікавіўся Крушынскі.
— У сакратарыяце.
— У якім гэта?!
Ад неспадзеўкі ў Крушынскага, нібы ў рыбы, акругліліся вочы.
— У беларускім сакратарыяце, у губарнатарскім доме.
— Хадзем туды! — крыкнула пані Мар‘я.
— Пасьпеем, сакратарыят не ўцячэ, сьцішыў Крушынскі яе імпэт і зьвярнуўся да загадчыка „Беларускай хаткі“, чорнабародага Самчыцкага:
— Для каго такое інтэнданцтва?
— Не рабеце шуму. Падзелім між сваімі. І вам дастанецца, — шапнуў яму на вуха Самчыцкі.
Крушынскія пайшлі ў „Беларускі сакратарыят“. На Катадральнай плошчы, на бальконе губарнатарскага дома стаяў кулямёт, накіраваны лычом на плошчу.
Крушынскія заходзілі ў габінэты „міністраў“.
