нібы нехта драбве пальцамі вакно з боку гумна. Уздрыганулася Мацеіха, падскочыла да вакна ў аднэй кашулі.
— Хто тут?
Яна спалохалася, бо ў вёсцы былі легіёнэры.
— Выходзь, гэта я…
— Маціеха пачула голас мужа і задрыжэла ўсім целам. Хутка апранулася і выбегла на двор.
Яшчэ раней некалькі разоў прыходзілі лёгіёнэры.
— Дзе муж?
— Ня ведаю…
Тады яе пачалі цягаць за валасы і вадзіць па хаце ад сьцяны да сьцяны…
— І цяпер, псякосьць, ня ведаеш?
— Ня ведаю…
Яна сьціскала зубы ад болю, калі бізун ляснуў ёй па сьпіне і твары.
Малы Лявон плакаў.
— Маўчы, чортава насеньне! — крыкнуў адзін ды намерваўся над хлопчыкам бізуном. — Кажы, дзе тата?
— Ня ведаю… Лявонка заплакаў.
Хацеў азьвярэлы чалавек даць хлопчыку бізуном, але вырвалася матка. Клок яе валасоў застаўся ў руках жаўнера. Болю яна тады не адчувала. Бізун апаліў ёй руку. Абараніла сына.
Некалькі разоў прыходзілі да яе легіёнэры.
На дварэ за вуглом хаты яна тады сказала Мацею:
— Уцякай, легіёнэры ў вёсцы.
— Ведаю. Забяры сына ды пойдзем у лес, а то яны цябе тут прыкончаць. Можа яшчэ тыдздень, і мы іх ад гэтуль прагонім.
— А хата? — няўпэўненым голасам запыталася Мацеіха.
а Усёроўна спаляць. Сына я панясу, а ты падушку якую возьмеш…
— Рукі ўгару і ні з месца!
Крык гэты быў гучны і раптоўны.
Мацёй стрэльнуў з нагана, але з-за вугла кінуліся на яго з шаблямі трое. Мацеіху павалаклі назад у хату.
Што было далей?
Крывавы туман ахапіў яе з ўсіх бакоў, душыў. Прачнулася ў местачковай бальніцы. Яе хлопчыка забраў сусед.
Глядзіць Мацеіха ў вакно і думае:
— Што сыну зварыць на абед.
Чуе вясёлыя посьвісты і крыкі дзяцей, візгаваньне сабак.
Не заўважыла Мацеіха, як адчыніліся дзьверы і ў хату ўсунулася жонка Слупа.
— Дзень добры, мая міленькая!
Задрыжэла Мацеіха ад неспадзеўкі, як пачула жчабатлівы голас.
