Тады Цярэшка стаў супроць жонкі ў позу стралка, прыжмурыў адно вока, рукі ў кішэні штаноў усунуў, зьмерыў пані Мар‘ю крытычным вокам зьнізу ўверх і зьверху ўніз і пачаў сыпаць запытаньнямі:
— А сала і масла, вэндліну і каўбасу з Курганішча ты любіла есьці? А мануфактуру на вопратку і шоўкавыя панчохі ад Крушынскага любіла браць? А дача ў Курганішчы табе падабалася?
Цярэшка вылічаў усё і сказаў:
— Рахуначак ня малы.
— А вось „Галасы палёў“.
Як наўмысьне на гэты раз зборнік вершаў хутка папаў у друк і адразу быў набраны. Хацелася-б выкінуць з-пад вершаў слова „Курганішча“, правароніў корэктуру. Ды якая розьніца? Вершы самі за сябе гавораць. „Чым горш, тым лепш“, — успомніў Цярэшка словы чалавека бяз знакаў прыпынку.
Было дванаццаць гадзін дня.
Цярэшка выпіў адным махам шклянку халоднай гарбаты і пайшоў у бухгальтэрыю па пэнсію. Там ужо нямалая чарга. Лапчасты сьнег пярэсьціць перад вокнамі бухгальтэрыі кавалкамі падзёртай паперы. Над галавамі чаргі ўецца табачны дым. Хударлявая нэрвовая машыністка кашляе суха і здрывіста. Яна грэбліва кругліць губы:
— Ня курэце.
Дзьверы бухгальтэрыі рыпаюць, сьпяваюць. У адчыненыя дзьверы ўсоўваюцца галовы, за бухгальтарскім сталом пільна цікуюць зацікаўленыя вочы:
— Няма бухгальтара?
— Няма.
У чарзе ўсе знаёмыя Цярэшкі. Ён бачыць і тых інстытутчыкаў, з якімі месяцамі не сустракаецца. З сябрамі „конвэнту“ не размаўляе, нават не глядзіць на іх. Грукаценьне прыдушаных галасоў. Кожны стараецца гаварыць ціха, нібы тут знаходзіцца сьмяртэльна хворы чалавек.
Пад ціхі гул галасоў лёгка меркаваць аб розных справах. Цярэшка мяркуе.
…а што рабіць з млынам? Шкода… Такі млын быў ў Курганішчы.
Папраўляе гальштук. Круціць галавою, стараюцца вызваліць шыю з цеснага каўняра манішкі.
…хто будаваў, а хто цяпер ім карыстаецца… такім харошым млынам…
Глядзіць застылымі вачыма. Туманіцца перад ім чарга. З розных куткоў сьвядомасьці ды ўяўленьня высоўваюцца, як зладзеі, затоеныя мары:
…шугаюць чырвоныя языкі полымя… Драўляна-вуглёвы хрыпат сьцен. Ад бярвеньняў чорныя галавешкі з мядзянымі зьмейкамі…
