Як прывалілі аднаго разу легіёнэры ў хату. У руках у легіёнэраў бізуны:
— Давай сена!
— Давай аўса!
— Каня!
Спалохаўся спачатку бацька. Потым пачаў аднеквацца:
— Няма.
Тады бацьку бізунамі білі па сьпіне, па твары, па вачох…
Бацька сьцяў зубы і маўчаў.
Хутка пасьля гэтага ня стала бацькі. Ня прыходзіў да хаты дзень, два, тыдзень і больш.
Нудна Лявонку бяз бацькі…
Раней, бывала, бацька садзіў яго да сябе на калені, гладзіў па галоўцы і гаварыў:
— Вырасьцеш, Лявонка, тады вучыцца будзеш, малайцом у мяне станеш.
Аднато разу з Шапалевічаў коніка паліўнага прывёз. Лявонка дзьмуў, пальцамі па дзірачках перабіраў.
Вельмі ладныя гукі выдаваў конік.
У другі раз белую булку прывёз з Шапалевічаў. Смачная была булка, у пяршыню Лявонка еў такую…
Занудзіўся Лявонка.
— Дзе тата?
Глядзела тады на яго маці, забедавалася і пачала вочы выціраць.
— Дзе тата? — не адставаў Лявонка.
— Ты, Лявонка, сіратою застанешся.
— Чаму?
— Бо тата ў лес пайшоў.
— Няхай хутчэй адтуль вернецца!
— Бог ведае, ці вернецца…
— Дык і я да яго пайду!
— Ты яшчэ малы…
І маці глядзела тады на Лявонку такімі вачыма, нібы радавалася, што ён яшчэ малы…
І ня толькі адзін Лявонка бацькам цікавіўся: часта прыходзілі ў хату легіёнэры — злосныя, страшныя.
— Дзе муж? — крычалі яны на матку і лаялі яе.
— Дзе тата? — пыталіся ў яго.
— Ня ведаю, — казала маці.
— Ня ведаю, — паўтараў за ёю і Лявонка, хоць ён і ведаў, што тата ў лесе.
Зноў бізун…
І ўздумаў Лявонка:
— Пайду ў лес тату шукаць.
Маці аб гэтым не сказаў ні слова, бо яна не дазваляла малому з хаты выходзіць у гэткі неспакойны час.
