— Гэта-ж і ёсьць наш «Леў Талстой»! Вы, Іван Мацьвеевіч, да абеду з ім паталкуйце, а я пайду да касцоў. Пагаварэце з ім. Ён нават кнігі піша. Пасылае ва ўсе рэдакцыі, толькі нідзе ня друкуюць.
Крушынскі пабег на сенакос.
Іван Мацьвеевіч сеў на ганку каля старога дзеда, які ветліва ў яго запытаўся.
— Напіліся кваску?
— Выпіў і вам прынёс.
Іван Мацьвеевіч паставіў збан на ганку, дзе на газэце стаялі дзьве шклянкі.
Стары з сур’ёзнай паважнасцю наліў з збана квасу ў абедзьве шклянкі.
Яму па выгляду было гадоў за шэсьцьдзесят. Сівыя валасы на галаве, доўгая жаўтавата-белая барада, сіваватыя бровы над маленькімі шэрымі вачыма надавалі старому выгляд патрыярха. Суцэльнаму ўражаньню перашкаджалі сялянскі кароткі пінджак, з шэрага самадзялковага сукна, і старыя боты.
Іван Мацьвеевіч, аглядаючы сівога дзеда, дваіўся ў сваіх пачуцьцях і адносінах да яго.
Зірне на твар дзеда, поўны старасьвецкай адухоўленасьці, і пачынае да яго зварочвацца на «вы» з павагай, з сваёй прывычнай далікатнасьцю і ўслужлівай чуласьцю. Гляне на вопратку старога, і пачынае казаць яму «ты», робіцца апатычным, незацікаўленым, і нават стыль гутаркі ў яго мяняецца. З складанай інтэлігенцкай формы сказаў ён пераходзіць на больш простыя словы. То падымаецца ў настроі, то апускаецца.
Глядзіць старому ў твар і пачынае гутарку:
— Дык вы кажаце, вандраваць любіце, маеце прывычку наглядаць над жыцьцём. Так. Чалавек вышэйшага калібру, — ну, скажам, надчалавек па Фрыдрыху Ніцшэ, — толькі так і павінен рабіць. Трэба стаяць вышэй дабра і зла. Дабро і зло існуе толькі ў агульным чалавечым стадзе. Праўда, гэта не па-марксыцку, але…
Раптам, зірнуў на сялянскую вопратку «Льва Талстога».
— Але ведаеш, дзядзя, дай, вып’ем квасу!
А вось, далікатна, элегантна чокаецца з «Львом Талстым». У Івана Мацьвеевіча зьявілася такая ўрачыстасьць на твары, нібы яны п’юць шампанскае.
