— Здаецца, я недзе бачыў гэтага чалавека… — падумаў ён. — Так. У адным з гарадоў Расіі бачыў яго. У цяперашняга марксыцкага крытыка былі тады бліскучыя чыноўніцкія гузікі з царскімі арламі. Ніяк не магу прыпомніць, кім ён тады быў.
Горача зрабілася Івану Мацьвеевічу.
Літаратурны крытык на яго глядзіць, утаропіўшы вочы і, здаецца, таксама стараецца нешта прыпомніць.
Няпрыемна было Івану Мацьвеевічу глядзець у такія пранізваючыя вочы крытыка. Але нейкая невядомая сіла накіроўвала яго вочы якраз на бліскучыя акуляры крытыка.
Хто збоку паглядзеў-бы на крытыка ў гэты час, дык напэўна заўважыў-бы палахлівасьць і неспакой і ў яго вачох.
Іван Мацьвеевіч пачаў вандраваць у думках у той пэрыод часу, які быў акрэсьлены ў яго адным толькі словам «тады».
Успомніў!
— Прозьвішча крытыка — Кірковіч, мабыць, літаратурны псэўдонім. Яго праўдзівае прозьвішча — Алалоўнік. Алалоўнік жыў у тым-жа горадзе, дзе вучыўся ён сам. Быў інспэктарам гімназіі, дзе вучыліся выключна дваранскія сынкі. Ён быў чалавекам пэўным у політычным сэнсе… І ня дзіва, што ня ўмее выгаварваць «г» па-беларуску і, замест «це», кажа «те».
Крытык падышоў да Івана Мацьвеевіча і лагодным тонам запытаўся:
— Выбачайце, вы не Антон Сяргеевіч Мятлоў?
Крытык наставіў правае вуха супроць рота Івана Мацьвеевіча.
— Я — Іван Мацьвеевіч Шапавалаў.
— Як? Як?
— Ша-па-ва-лаў!
— Ага! Выбачайце. Вочы вашыя такія знаёмыя мне. Але ў таго, у Мятлова, чорная бародка. Выбачайце.
Крытык гусінай манерай вярнуўся на сваё месца.
Іван Мацьвеевіч прыпомніў цяпер добра гэтае характарнае выцягваньне і ўцягваньне галавы.
…Той самы! Алалоўнік!..
У агронома мурашкі поўзалі па сьпіне. У роце суха зрабілася.
Каб заглушыць прыкрае адчуваньне ў нутры, ён запрапанаваў выпіць у чэсьць гаспадыні, якая нядаўна прыехала
