так пытае звычайны чалавек. Але ня гэтак зірнуў на яго пісар.
— Капялюш! — сказаў пісар і штурхануў мяне локцем: — ляжыш ты цяпер тут адзін, і топчуць цябе людзкія ногі. Цябе даўно забылі і кінулі аднаго на зьдзек цэлага сьвету. Пячэ цябе сонца, дажджы паліваюць, топчуць у гразь, нагой падкідаюць. А ты, друг маўклівы, ляжыш сіратаю, і ветры сярдзіта шумяць над табою! І ніхто і ніколі цабе ня спытае, што твой за век быў і доля якая.
Тут пісар высмаркаўся — вочы яго былі мокры ад сьлёз.
— А былі-ж і ў цябе сьветлыя часіны, вясёлыя дні, і табе, сіраціне, сьвяцілі агні. Новенькім вышаў ты з майстравых рук дзе-небудзь у Лодзі, або і ў Варшаве, і цябе не насілі ні Янук, ні Пятрук, а пан якісь важны, і ты быў у славе…
Ды дзе там? Я не скажу і дзесятай долі таго, што казаў пісар. Але ці так яно было, як ён казаў, ці іначай, я ня ведаю. Адно я толькі ведаю, што гэты стары капялюш прыцягнуў да сябе двух п‘яных гаспадароў.
Завярнуўшы каня і трымаючыся за аглабіцу, плёўся Мікалай, прыглядаючыся, ці не ляжыць дзе шапка. З другога боку, такім жа парадкам, плёўся і Нічыпар. Што было ў іх думках, сказаць трудна. Па тым, як яны плёвалі, можна было здагадацца, якое ў іх было пачуцьцё.
— Можа паднялі часамі шапку? — спытаў Мікалай, спаткаўшы трох хлапцоў: — конь, воўчае мяса, спудзіўся, нёс вярсту, і шапку згубіў, ось.
— Не, не паднялі, — адказалі, на момант спыніўшыся, дзяцюкі.
— Якая-ж хвароба панясла твайго каня? Ці ня выпіў ён? — спытаў потым адзін.
— Можа ты бяз шапкі выехаў з дому?
— Глядзі, яе даўно ўжо па этапе павялі, — сьмяяліся хлопцы з Мікалая.
— Я бачыў як-бы шапку на шляху. Чарнелася нешта, можа гэта твая, чалавек, шапка, — сказаў ехаўшы на гэты час гаспадар з Паперні.