заўважылі, горка такая даўгаваценькая цягнецца. На гэтай горцы і курганок ёсьць невялікі. Вось і сталі людзі гару гэтую называць Яшуковаю гарою. За доўгія часы многа на сьвеце рабілася. А праўда гэта было ці не — ня ведаю.
— Яго павесілі, ці сам ён павесіўся? — спытаў настаўнік.
— А хто-ж яго ведае — даўно было гэта, але так баюць старыя людзі.
Гэта ціхая ноч, палеская глуш, агорнутая мрокам, і гэты спакойны расказ дзядзькі Рамана мімаволі хілілі думку да народных легэнд і поэзіі, авеяных духам гэтых лясоў і прастэчаю веры паляшука. Лабановіч, здаволены расказам Рамана, крыху памаўчаў, а потым зноў запытаўся:
— Ну, а скажэце — тут, каля гэтае магілы, ніякіх такіх страхаў не здараецца?
Раман адказаў не адразу. Відаць, яму не хацелася, пад‘яжджаючы да Яшуковай гары і ўночы, успамінаць аб страхах, і ён, каб ухіліцца ад простага адказу, прамовіў:
— Усяго не пераслухаеш, што людзі кажуць.
І, памаўчаўшы, дадаў:
— Хто баіцца, з тым і страхі здараюцца… А вось я вам скажу, пане настаўніку, такую праяву. Ёсьць у нас недалёка ад разьезду масток на чыгунцы. Каля гэтага мастка вось колькі ўжо чалавек машынаю зарэзала, і нават сабака адзін пад поезд папаў. І часта, хто ні йдзе ўночы, там што-небудзь здасца… Вось гэта што значыць?
— А што здавалася там?
— Да ўсякія штукі бывалі. Часамі там штось плюхціць, як-бы хто па балоце топчацца і зубамі чаўкае, або стагнаць пачне. І са мною там адно здарэньне было. Ішоў я на разьезд да свайго родзіча — вы яго ведаеце напэўна: Занька Язэп, стрэлачнікам служыць. А ўжо было і позна — трэці нумар прайшоў. Толькі гэта я мінаю масток, аж там, у кустох на балоце, як зашуміць, ну, здаецца, і лісьцё з кустоў усё паасыпалася! І раптам ціха стала. А ноч была спакойная — ні ветрыку. Дык ведаеце: мне вусьцішна зрабілася!
— Бачыш ты, якія праявы, — прамовіў Лабановіч.
