Яна была падобна да восені ў сваім смутным паніклым харастве. Быццам і яна, як тая прырода, дажывае свае апошнія дні, чакае сьмерці.
Гуторскаму было шкода яе. Ён пачаў гаварыць неяк раптам, нечакана для самога сябе, пад уплывам ускалануўшага душу непамернага жалю, пяшчоты…
— Ніна Васільеўна! Ці ведаеце вы, што я люблю вас?
Яна ўсьміхнулася, зірнула ветла-ласкава.
— Ведаю, Павал Мікалаевіч!..
— І што вы скажаце на гэта?
— Вы хочаце знаць, ці люблю я вас?.. Я скажу вам… Не, ня люблю… Можа і люблю, ды ня так, не такою любоўю, як вы мяне… Я так, як тады… як дзесяць год назад… Вы для мяне — друг… Мне з вамі добра, лёгка так… А любіць? Не, я ўжо не палюблю нікога…
Яна замаўчала, углыбілася ў думкі.
— Ніна Васільеўна! — зноў зьвярнуўся да яе Гуторскі.
— Ну?
— Ці будзеце вы маёй жонкай?
Яна схапянулася, у вачох бліснула цьвёрдая рашымасьць.
— Не, не… ніколі…
— Чаму?
— Нічога ня выйдзе з гэтага. Толькі папсуём жыцьцё адзін аднаму, згубім сябе… Мы — ворагі… Гэта часовае ўсё… і ваша, і маё… А тое праявіцца, праявіцца ў жыцьці… наша варожасьць… Ладу ня можа быць, мы — розныя людзі. У мяне адны нахілы, а ў вас — другія, у мяне адна ўрода, у вас — другая… Неразумна і думаць пра гэта… Я не магу перавярнуцца, стаць падобнай да вас, таксама, як вы… ды што я, стаць такой, як я, гэта-ж значыць кончыць самагубствам!..
Яна ўсьміхнулася.
— А потым… яшчэ…
Яна раптам стала сур‘ёзнай і быццам змагалася з сабой — сказаць ці не?..
— Яшчэ ёсьць прычына… Я вам усё скажу, як другу… Пасьля гэтага вы назаўсёды пакінеце гэту сваю думку…
Яна спынілася. Гуторскі з трывогай і нецярплівасьцю чакаў, што скажа далей.
— Я зьвязана, Павал Мікалаевіч… зьвязана назаўсёды… з тым, каго вы забілі… Моцнымі путамі зьвязана… У мяне… будзе… дзіцянё…
Гуторскага як пяруном ударыла. Усяго ён чакаў, толькі ня гэтага…
