Але, як стрэўся, ледзь пазнаў — так зьмянілася яна. Схудзела, счарнела, вочы праваліліся глыбока-глыбока, глядзяць стуль неяк дзіўна-напружана, гараць ліхаманкавым аганьком і быццам шукаюць чагось.
Як убачыла Гуторскага, схапянулася, нібы ўзрадавалася. Усьміхнулася хваравітай, але ветлай усьмешкай, пайшла шыбчэй яму насустрэчу.
Гуторскі зьлез з каня і падышоў да яе. Яго агарнуў глыбокі жаль…
— Што гэта з вамі, Ніна Васільеўна? Вы хворы?
— Што, дужа зьмянілася? Я знаю… Не, гэта не ад хваробы…
Яна падала яму руку. Гуторскі ў першы раз пасьля дзесяцёх год растаньня паціснуў яе маленькую кволую ручку. І гэты поціск разбурыў дашчэнту тую сьцяну, што стаяла між іх, замацаваў іх сяброўскую блізкасьць.
Яны пайшлі па дарозе.
— Ну, дык усё-ткі што з вамі, а? Кажыце ўсё, не хавайце… як раней…
Ён глядзеў на яе з пяшчотай; устурбаваны, чакаў яе адказу. А яна ўпялася сваім поглядам у далеч і маўчала, быццам не прымячала ні яго, ні ўсяго, што ні яго, ні ўсяго, што навокал, углыбілася ў свае патаемныя думкі…
— Павал Мікалаевіч! — раптам адазвалася яна, і па голасу відаць было, што яна хоча сказаць яму нешта важнае, тое, што займае ўсю яе істоту: — Скажыце мне, да якіх меж павінна распасьцірацца кроўнае пачуцьцё?.. Ну, напрыклад, любоў бацькоў да дзяцей або наадварот? Скажыце, як вы на гэта глядзіцё?.. Ня вы асабіста, а ўсе вы, ваша партыя?..
— Я ня зусім разумею ваша пытаньне?.. Мне здаецца, што наогул ніякае пачуцьцё не паддаецца мерцы. У аднаго яно мацней, у другога — слабей…
— Але як павінна быць?.. Ну… я ня ведаю, як вам лепей сказаць… Вось падумаем так: вам прышлося-б выбіраць з двух адно: або страціць бацьку, або адмовіцца ад вашае справы… Што-б вы выбралі?
Гуторскі зьлёгка ўсьміхнуўся.
— Вы, Ніна Васільеўна, дрэнны прыклад узялі. Я ўжо больш пяцёх год ня бачыўся з бацькамі, і калі й было ува мне раней якое сыновае пачуцьцё, дык цяпер яго няма й званьня… Я-б, вядома, не задумаўся…
Яна зьдзіўлена зірнула на яго.
— Так?
Трохі змаўчала і потым пачала з лёгкім абурэньнем, нібы са злосьцю:
