СПАТКАНЬНЕ.
На вуліцы зьмеркалася.
Залатыя чырвоныя праменьні захадзячага сонца аблівалі хібы хат крывавым водблескам.
Стаяла нязвычайная сьціш. Густы мяккі пах гароднае зелені і садовых кветак сьвежым імпатам напаўнялі цёплае пыльнае паветра, робячы яго яшчэ болей душным і гнятучым.
У вёсцы, як і заўсёды, цякло жыцьцё ў звычайнай летняй клапоце, злыганай з тэрмінам касьбы і жнітва.
Адрэдку па вуліцы праяжджаў селянін з поля, варочалася адтуль-жа з мяшком травы сялянка. Бегалі і крычалі ля хат разьвістыя, бесклапотныя дзеці, брудныя, абарваныя, з пакудлачанымі валасамі.
Агапа сядзела ля вакна, устраміўшыся ўзрокам у вакно суседняе, Дзям’яна Гляка, хаты, дзе весела гулялі адсьветы вагнёва-чырвонага променю. У яе галаве поўзалі ўпартыя, настойныя, ужо праз цэлы тыдзень не пакідаўшыя яе думкі, якія часткаю пераходзілі ў апрацаваны, абдуманы плян. Упілена, заглядаючы ў самыя захоўныя драбязы яго, Агапа абдумоўвала, стварала ўсялякія магчымасьці да яго выпаўненьня і ўчуткі парашала: — Болей чакаць ненамерана: няма магчымасьці і няма сілы. Досі ўжо! Калі ня стану на цьвёрдую нагу — не згаварыцца з імі ні зашто. Ды ім усё роўна незразумелы ні маё пачуцьцё, ні мой язык, ні… усё, што мяне акольвае. Вось ужо скора два гады, як жыцьцё ідзе не па тэй пуціне, на якой яны звыклі яго бачыць ідучым… Два гады, як згібла мінулае, а ім… нібы ўпартым, даруйце мне за вымову, казлом, хочацца свайго.
Пачуўся гук звону, зварушыўшы сонную вёску і дапомніўшы аб заўтрашнім спачынку — нядзелі.
Агапа паднялася з лаўкі, устала і па старой прывычцы перажагналася ды глыбока ўздыхнула.
— Хутка прыдуць… А прыдуць — я і паведамлю іх, што далей кончана. Кіну-рыну і паеду — бо болей тут не магу заставацца, як яны сабе хочуць.
