Анупрэй павесялеў, унутрана сьцешыўся крыху і задаволена дадаў:
— Я й ведаў, што ты справядліва рассудзіш. Але, прасіцьму цябе, пераканай, браток, і другіх, калі яны паднімуць на мяне лаянку... Ёсьць-жа ўсякія людзі...
— Я ня веру, каб хто што нядобрае падумаў на цябе... Ды ніхто й ведаць не павінен... Я, вось, і сам прыйшоў да цябе зусім не па гэтым... Я, ведаеш, хачу запытаць у цябе, ці нельга было-бы дастаць у цябе пілкі? Думаю пайсьці ў лес паставіць якую шурку дроў, пакуль гуляю... А ў цябе, здаецца, была пілка...
— Так, ёсьць недзе... я выскачу ў сенцы...
Анупрэй намерыўся йсьці, але знадворку стукнулі дзьверы, і ён спыніўся.
Пачакаў: у хату ўвайшла Луцэя.
— Дзень добры! — прывіталася з Ахрэмам, падазрона кінуўшы на яго порсткі пагляд.
— Адкуль так рана? — запытаў Анупрэй.
— На места бегала... Хлеба ня было ў хаце, — сухім голасам, не азіраючыся на Ахрэма, адказала Луцэя.
І, спусьціўшы хвілінку, дадала:
— Але, здаецца, рана, а людзі ўжо пасьпелі даняць.
Мужчыны настарожана паглядзелі ўбок Луцэі.
— У чым справа? — разам запыталі.
— Усё ў тваім паступку... штрэйкбрэхерам завуць... Сустрэла Кастуся Вілку і Боруха... Абудва з пенаю ў роце накінуліся на мяне...
Анупрэй зьбялеў ні-то ад сполаху, ні-то ад злосьці і, як-бы шукаючы падмогі, павярнуўся да Ахрэма:
— Чуеш, брат?
Ахрэму стала няёмка: Анупрэявы словы адначасова былі й глыбокім укорам яму за павядзеньне яго жонкі.
То, пэўна, пасьпела яна распусьціць чуткі па мястэчку.
Ахрэм пачырванеў ад няёмкасьці. І каб выйсьці з гэтага становішча, рашуча падняўся з месца, матнуў рукою і чуць ня крыкам выказаў:
— Яна не павінна была казаць! Я ўчора ёй рашуча забараніў. То чорт ведама што! Брахунцы! Самі маюць у бацькоў усё, а лаюцца.
Прайшоў сюды-туды па хаце, паглядзеў у вакно і адвярнуўся да Луцэі.
— Ня думай! — уважліва загаварыў да яе, — ня думай, су-
