— А то што за салдат? — робячы крок да стала, запытаў той-жа паляк.
Франусь міжвольна ўстаў з-за лавы і, не знайшоўшыся што адказаць, запыкаў:
— Я... учора я вярнуўся-а... з чырвонае...
— Як, як, як!!! — падхапілі ўсе трое палякоў і, абураныя да злосьці, кінуліся на Франуся, крычучы:
— Бяры да офэнзывы!
— Страляй яго!
— Бальшэвік паганы!
— Шпег!
Запалоханыя Доўбні згрудзіліся ў кучу і наперабой, путаючы словы і іх сэнс, пачалі разважаць абураных палякоў:
— Паночкі-ы, — казала Доўбніха, — Франуська мой толькі ўчора ноччу прыбег ад бальшавікоў... Ён іх ненавідзіць сам... Не чапайце яго, паночкі-ы...
— Ён будзе вам служыць... ён... — прасіў бацька.
Але палякі не ўважалі на нічога: схапіўшы Франуся, яны моцнымі таўхачамі папхнулі яго да дзьвярэй.
Старыя бацькі кінуліся цалаваць рукі палякам — тыя іх сярдзіта адпіхнулі, зачыніўшы дзьверы.
— Страляй яго! Да офэнзывы! — ня сьціхалі крычаць яны ў сенцах і вывеўшы Франуся на двор.
К хаце Доўбняў зьбеглася грамада вяскоўцаў. Многія пачалі закідаць за Франуся словы. Але яны былі гарохам у сьцену: палякі, не зварачаючы ні на кога ўвагі, адвялі Франуся ў офэнзыву.
Вечарам Даніла Доўбня з старшым сынам і жонкаю абягалі вёску, зьбіраючы подпісы пад прыгаварам аб вызваленьні Франуся. Ужо яны канчалі апошнія хаты, як спаткалі быўшага старшыню Васіля Путу, каторы з перапужаным голасам, весь у дрыготцы, перапыніў іх словамі:
— Даніла! Гапа!.. То-ж вашага Франуся застрэлілі!? Як вы дапусьцілі да гэтага?! Га!?
