стварыць жыцьцё ў сваім-жа нутры, міраж тады трэба, ілюзыя… Мы, слабыя людзі, усе фантазёры вялікія, выабражэньне нам замяніла і волю і, калі хочаш, розум… Ведаеш, Васіль, мне здаецца, што толькі слабыя людзі могуць быць мастакамі, бо мастацтва — гэта вышэйшая мяжа ілюзыі, і сільны чалавек тут ня зробіць нічога — выабражэньня ня хопіць…
Лясьніцкі далікатна паспрабаваў узьвесьці яго на больш конкрэтную тэму.
— Во што, Славін… Я разумею прычыну гэтых тваіх разважаньняў — ты можаш яе мне не гаварыць… Але мне цікава, што ты хочаш рабіць далёй? Ты ўжо думаў аб гэтым ці не?
Замест адказу Славін лятуценна адвёў у бок свой расплыўчасты погляд і з сумнай павольнасьцю зацягнуў:
— Яна баіцца, што кіне мяне ў першы момант, як я зраблюся ёй лішні. Яна дзяцёнка свайго дужа моцна любіла — і кінула. Гэта жанчына нязвычайная — у яе многа сілы і розуму. Яна хацела мяне палюбіць, я гэта сам заўважыў… і яна мне казала, Хацела, каб я быў у жыцьці больш да рэчы… так і казала — „да рэчы“. Ну, а як я зраблю… Я стараўся, рабіў усё, што мог, каб ня быць „недарэчным“. Я ня крыўдую на яе, ані-ні… я буду любіць яе, усё роўна… буду помніць… Гэты час мне здаўся прыгожым — яна часта была дужа ласкавая, і я быў упэўнены, што яна мяне палюбіла. Ну, а цяпер…
— Што-ж ты будзеш рабіць цяпер?
— Я паеду на вёску, у сваю школу… Буду працаваць, каб мець на што жыць, каб не памерці… памерці я ўсё-ткі ня здолею. Ну, і што яшчэ… лятуцець буду, можа верш калі напішу… даўно ўжо ня браўся… вось…
Ён зноў застыгла ўпяўся ў вакно сваім поглядам, і Лясьніцкаму зноў здалося, што ў нутры ў яго павосенску хмарна і шыза, як там, на дварэ, і таксама, як там, асядаюць гнілымі пацёкамі нікому непатрэбныя нудныя сьлёзы.
Пасьля полудню хлопцы разам пайшлі ў горад. Седзячы ў хаце, яны зусім ня прымецілі, як распагодзілася і пасьвят-
