Лясьніцкі раздражнёна падкрэсьліў:
— Не наогул, а спэцыяльна Раісу Андрэеўну.
— Вы хто такі?
— Скажэце, што яе хоча бачыць Лясьніцкі.
— Зараз.
Здалося Лясьніцкаму, што калі адчыніў „Карла“ дзьверы, дык звонка матнуўся ў паветры абрывак яе вясёлага задорнага сьмеху. Потым зноў адчыніліся дзьверы, і зноў вышаў нялюбы „Карла“.
— Раіса Андрэеўна прасіла зайсьці заўтра а дванаццатай гадзіне.
Лясьніцкі, невядома нашто, перапытаў яшчэ, як вучань.
— Калі?
— А дванаццатай гадзіне.
Тады — ашаламелы, зьбянтэжаны — паціху завярнуўся і пайшоў з хаты.
Нічога ня чуў, нічога ня бачыў — сьціснула ўсяго-чыста балючая горкая крыўда, прыгняла сваім нечаканым цяжарам. У вушшу шаломным звонам зьвінеў вясёлы шумлівы гоман, а ў ім мітусіўся густы і сіпаты голас хмурага „Карлы“ ды той абрывак задорнага сьмеху — такі назольлівы, дражлівы. Хацелася заплакаць — і заплакаў-бы, каб дзе на самоце — лягчэй-бы стала на сэрцы.
„Што-ж гэта? Так сустрэліся? Заўтра а дванаццатай гадзіне…“
Ён ня пойдзе заўтра, гэта напэўна. Але як-жа збыць гэтую боль, крыўду гэту і сорам? Каб ня думаць, забыцца. Дзе там! Ніякая староньняя думна ня ідзе ў галаву — застрала гэта балючае, горкае.
З няпэўнай надзеяй спрабуе Лясьніцкі ўзняць у сваім уяўленьні вобраз ціхай Макрыны — мо‘ ёй унясе новы струмень у мысьленьне, новы кірунак. Макрына ўспамінаецца цьмяна, нявыразна — зусім няцкавая, шэра-будзённая. А вобраз Раісы гарыць у ваччу, і ніяк ад яго не пазбыцца — зьзяе ён ясным жывым хараством, цягне да сябе ўсе думкі і пачуцьці. Тое, што адбылося там, у яе, пачынае здавацца чор-