кое жыцьцё, Васіль Данілавіч… Я так многа думаю, я так мучуся… Каб памерці… каб магла…
Ён не прасіў яе, каб расказала пра сваё гора, бо ведаў, што ўсё роўна ня скажа. Ён пачынаў паступова звыкацца з думкай, што ў яе ёсьць нейкая таямніца, якую яна ўсё роўна ня выкажа, і што гэта таямніца страшэнна мучыць яе. І ён з маўклівай пакорай балеў сваім сэрцам, калі бачыў яе душэўную муку, і суцяшаў яе, ня ведаючы прычыны яе хваляваньня.
Гадзіне а дванаццатай Раіса ціха заснула ў яго на руках, і з поўгадзіны ён сядзеў так, прасякнуты адчуваньнем глыбокага шчасьця, з пяшчотнай усьмешкай любаваўся яе ціхім, бязьвінна-чыстым, як у дзіцяці, тварам і баяўся шавальнуцца, каб ня спудзіць гэтага чароўнага спакою. Потым яна прачнулася, зірнула на яго зьдзіўлена раскрытымі вачмі і, зразумеўшы, прашаптала з пачуцьцём пяшчотнай удзячнасьці:
— Цяпер ідзіце ўжо… Мне зусім добра, я буду спаць…
Выходзячы, Лясьніцкі з урачыстай сур‘ёнасьцю папрасіў яе:
— Раіса Андрэеўна! Абяцайце мне, што калі трэба вам будзе дапамога староньняга чалавека, вы зьвернецеся перш за ўсё да мяне.
Яна сонна ўсьміхнулася.
— Добра, Васіль Данілавіч, я абяцаю…
ХМАРЫ гусьцелі, чарнелі, зьвісалі зусім нізка над галавой і ўсё цяжэй душылі сваім пагрозна-нахмураным ценем. Расла трывога, пералівалася ў настойлівае прадчуваньне, у пераконаньне, што насуваецца ўжо, хутка загрыміць-загуляе дзікая навальніца.
Ужо бушавала злоснае мора, ужо хадзілі па ім імпэтна-гонкія хвалі, ужо высока, да самага хмарнага неба ўзьляталі ярыя брызкі шалёнага абурэньня. І на гэтых дзіка-магутных хвалях, у рэзкім тумане гэтых разьюшаных брызкаў