Але напружна-разгонная праца, вясёласьць навокал, сьмех, жарты сялян паступова заглушылі гэтае пачуцьцё, вярнулі спакой. Працавалася добра. Ад бяссоннай ночы ва ўсім целе адчувалася млосьць, але не хваравітая, не цяжкая — такая, ад якой хочацца пацягнуцца, магутна распрастаць усе костачкі, зрабіць нейкую напружную патугу. Таму праца сягодня ня толькі была не цяжкая, а давала прыемную слодыч, дзіўна здавальняла патрэбнасьць істоты.
Праз гадзіну ці паўтары пасьля пачатку работы, калі ўжа далёка ў глыб лукі закаціліся густыя пракосы, на сенажаці зьявіўся „Карла“. Ён прыскакаў верхам на сваім шалёным стаеньніку, сьперш пагарцаваў па скошаным, потым пад‘ехаў да сялян, спыніўся ля іх — пануры і грозны, як хмара. Ён правёў разы са два сваім марудным цяжкім поглядам па шэрагу касцоў, потым запытаў ціхім візкім голасам:
— Хто вам дазволіў касіць?..
Усе маўчалі, угупіўшыся ў зямлю, заўзята махалі косамі.
— Хто дазволіу касіць?..
Голас яго ўжо ўзьняўся, набыў мэталічную рэзкасьць.
Нехта азваўся, буркнуў нібы сам сабе:
— Ніхто не дазваляў, самі дазволілі…
Тады яшчэ колькі чалавек падхапілі:
— Вядома, што самі. Хто-ж нам дазволіць? Пайшлі вось дый зачалі.
„Карла“ відаць пачуў у галасох сялян нотку абдуманай, загадзя падрыхтаванай упартасьці. Ён зноў панізіў тон.
— Хто ў вас старэйшы?..
— Усе старэйшыя… Усе… Усе…
— З кім я магу гаварыць?..
— Усе ўмеем, можна з усімі…
Раптам з пракосу вышаў Андрэй і падышоў да „Карлы“. Ён прыняў наўмысна пакорны, сьмяхотна-далікатны выгляд, падышоў, жартліва пакланіўся.
— Паночку! Калі будзе на тое вашая ласка — я магу добра з вамі пагутарыць. Я ня ўмею касіць — бачыце, колькі барод? — гэта ўсё я нарабіў, — але гаварыць я — мастак. У мяне,
