сярод цягучага, вужакаватага багавіньня і былі бязьмежна-вясёлыя, шчасныя. Цяпер мне здаецца, што ня было ні вады, ні багавіньня, ні ракаў, а толькі сонца, адно толькі сонца — гарачае, блізкае, як смаглыя вусны палюбоўніцы.
Ракаў заўсёды варыла нам наша бабулька. Яна вучыла нас, як трэба іх есьці, і строга наказвала, каб шукалі мы ў кожнага пад вачмі белых маленькіх кружэлачак. Мы шукалі дужа старанна (на сто ракаў трапляліся яны можа ў двух або ў трох) і, калі знаходзілі, з радасьцю аддавалі іх нашай бабульцы. Яны падобны былі на маленькія жорны, і звалі мы іх — «ракавыя жаронцы».
Гэта было дужа-дужа даўно…
… Жыцьцё калаціла і рвала мяне, як восенскі вецер сьцятую з дрэва галіну. Мяне паперадзе чакала бруднае сьметнішча — туды нёс ліхі азьвярэлы вецер. Жыцьцёвы пыл запарашыў мне вочы, і сьлёзная муць заслала мой зрок — гэта былі сьлёзы роспачы, злосьці і нянавісьці. Я стаў, як сьляпы, мае вочы страцілі сваю блакітную яснасьць, і я ніяк ня мог прасьвятліць іх, бо ў мяне ня было ракавых жаронцаў.
Родная мая, дарагая бабулька!..
… Адылі потым я жыў нядрэнна. Праца мая была зусім лёгкая і давала многа прыбытку. Я працаваў дужа спрытна, бо я быў хітры, і рабіў заўсёды адзін. Ого! Я ведаў ужо, што значыць таварышы. Мне жыцьцё шапарнула аднойчы на вуха пра вечны непарушны закон, што чалавек — кожны чалавек — да канца будзе верны толькі самому сабе. Я нікому не