выгаварвае словы). Ты… бацька… ашукаў… здрадзіў… Панскі паслугач… падлюга! (У пакой убягае Андрэй).
Андрэй. Хлопцы! Панскі абоз стаіць за маёнткам. Я ўгаварыў сялян, каб не вязьлі. А паны лупсанулі на Ліпавы шлях. Хацелі затрымаць, ды не ўдалося.
Антось. Што-ж рабіць цяпер?
Аніська. Я казаў, што нічога ня выйдзе.
Мікола (тонам загаду). Выслаць пяць чалавек наўздагон. Выбраць самых лепшых коняй з маёнтку. Зараз-жа паслаць у штаб з даносам, што маёнтак у нашых руках. На раньне сабраць батракоў і ўсіх вакольных сялян — абвясьціць пра ўтварэньне рэволюцыйнае савецкае ўлады.
Кузьма. Што рабіць з старым?
Мікола. Арыштаваць!
Заслона.
ДЗЕЯ ДРУГАЯ
Мікола. Таварышы! Сягодня ўначы нямецкая армія пакінула нашу акругу. З гэтага дня ў нас устанаўляецца савецкая ўлада. Я гавару з вамі, як прадстаўнік часовага рэволюцыйнага камітэту, як прадстаўнік тае ўлады, якая выпаўняе волю працоўных, якая змагаецца за шчасьце рабочых і сялян усяго сьвету. Таварышы! Вы мяне знаеце добра. (Галасы: «Ча-