— Мусіць даўно чакаеце? — запытаў настаўнік, беручы мікодаву руку для павітання. А павітаўшыся, сеў на лавачцы насупраць Мікоды.
— Я чуў нешта новае, — замест адказу сказаў Мікода. — Гэта-ж варта-б нешта думаць. — У Мікоды густая, чорная, як смалой аблепленая, барада. Асветленая месяцам, яна блішчыць, а Мікода, гаворачы, гладзіць яе, забіраючы ўсю адразу ў шырокую жменю, падобна, што хоча сцерці з барады густы месяцаў блеск. — Як-жа гэта так? І няўжо гэта так і зробіцца?
— А вы думаеце не?
— Дык няўжо-ж на яго нідзе і ўправы знайсці нельга?
— Пакуль знойдзеце ўправу тую, дык і лапцей на нагах не стане.
— Вось табе і на! А вы ўсё сваё.
— Я? Сваё. Па-мойму тут управу шукаць трэба, а не там.
— Загаварыць мужыку трэба?
— Вось іменна, загаварыць. Пайсці і сказаць, што такой панскай ласкі не хочаце.
— А! калі нічога?
— Тады трэба паказаць яму сваю сілу, у саміх сабе знайсці на яго ўправу. Тады прысмірэе. А не — ён вас усіх у балота загоніць і хаты вашыя з сядзіб у багну сапхне…
Мікода сядзеў моўчкі. Слухаў і пазіраў проста ў твар настаўніку.
— Не трэба быць такімі пакорлівымі. Трэба ўмець агрызнуцца. Пакажыце яму зубы, разумееце? Убачыць зубы, забаіцца, каб не ўкусілі. А то б’юць іх, а яны кланяюцца. Зямлю адбіраюць, а яны дзякаваць гатовы… Проста па евангеллю жывуць.
Мікода ўсміхнуўся.
— Гэта Тарэнта ў нас сапраўды па евангеллю. Усё аб справядлівасці думае, на яе спадзяецца, на праўду. Яму што ні кажы, а ён сваё: маўляў, быць таго не можа, каб праўда не перамагла. Нібы ён тую праўду бачыў дзе. Такіх не ўгаворыш, каб зубы паказаць. Для гэтага ўсіх ураз падняць трэба, а нашых хіба падымеш?
— А я думаю, што на гэтым усе сойдуцца, акрамя тых, каму ў цэнтры хутар выразалі.
— Ах, каб-жа ўсіх на такую справу ўзняць, тады-б ён не парызыкаваў.
Па твары ў Мікоды забегалі зморшчыны, а рукі зняліся з кален і даўгімі агрубелымі пальцамі ёмка ўшчаперыліся
