ПАДЗЕЯ ДВАНАЦЦАТАЯ
Як і тры гады таму назад, калі шапятоўская ячэйка выраўляла на фронт трох лепшых сваіх хлапцоў, цяпер зноў у тым-жа самым пакоі сход, якім ячэйка выпраўляе хлапцоў у далёкі, нікім з хлопцаў нябачаны, горад Маскву. Той-жа стол, моцны, шыроканогі, на старым сваім месцы каля глухой сцяны, непадалёк ад акна ў другой сцяне. За сталом сакратар ячэйкі Міхаль Ганорык. Заглядаючы ў паперкі, разгорнутыя на стале, ён робіць даклад.
Міхаль доўга, не спяшаючыся, чытае надрукаванае ў газеце, якую ён дастаў з-пад паперак, а пасля яшчэ пераказвае прачытанае сваімі словамі. Паклаўшы, па звычцы, падбародкам галаву на свае кулакі, Кастусь дзівіцца, як складна і проста гаворыць Міхаль. Час ад часу ён павяртае галаву да Аксаны, якая сядзіць побач з ім і шэпча:
— Маладзец Міхаль, сапраўды маладзец. Ён гэта на якіх курсах быў?
— На палітасветных. Але сколькі-ж ён быў там, усяго-ж тры месяцы. Вось вы як паедзеце, дык невядома калі і вернецеся.
— Вернемся, а то дзе мы дзенемся.
— Неяк мне страшна, калі я думаю, што паедзеце вы. Мне здаецца, што зноў нехта адзін з вас не вернецца, Як тады Рыгор. — Аксана пазірае то ў твар яму, то на стол і мігае пачырванелымі вачыма.
— Ну, што ты, цяпер-жа мы не на фронт едзем.
— І я ведаю, што не на фронт, але неяк страшна мне, як успомню пра Рыгора. Вельмі шкада мне яго.
— Усім шкада, ды нічога-ж не зробіш. У той дзень нашых вельмі багата пабілі. А Рыгор-жа на маіх вачах
