на, і ён бачыць у дварэ цэлую групу чырвонаармейцаў каля аўтабраневіка, але не ведае, што гэта за машына, і доўга стаіць супроць брамы, дзівячыся здалёк на машыну. Збоку рыпнулі дзверы. На парозе павяткома, вышаўшы адтуль, спыніўся малады нізкі, круглатвары хлапец. Рыгор як убачыў яго, адразу пайшоў да дзвярэй, павітаўся.
— Гэта тут комсамол, таварыш?
Круглатвары хлапец падняў галаву ўгару, дзе шыльда, як-бы хацеў праверыць, ці сапраўды стаіць ён каля комсамольскага павяткома.
— Тут. А ты, таварыш, адкуль?
— З Пагулянскай воласці, з вёскі Шапятоўкі.
— Комсамолец ты?
— Комсамолец, старшыня бюро. Вось у мяне пратакол. — Рыгор палез у кішэнь паддзёўкі і дастаў адтуль канверт.
— А даўно вы арганізавалі ячэйку?
— Яшчэ нядаўна.
— А як-жа вы да комсамола дадумаліся, самі, ці хто расказаў вам?
— А ў нас таварыш Мілоўскі, ён і расказаў усё мне, а я іншым, гэтак і сабраў хлапцоў.
— У вас, значыць, Васька Мілоўскі?
— Ага…
Ну, то хадзем наверх, да сакратара. Ты яму раскажаш усё і перадасі свой пратакол. — Круглатвары завярнуўся, адчыніў дзверы і пайшоў угару па вузкай і крутой драўлянай лесвіцы. За ім, хвалюючыся, паспяшаў Рыгор, цяжка ступаючы вялікімі гамашамі па скрыпучых сходнях.
Угары, на пляцоўцы, круглатвары зноў адчыніў дзверы і пусціў наперад ад сябе Рыгора. Перад Рыгорам вялікі пакой з чыстай пафарбаванай падлогай. Сцены абабіты цёмнымі шпалерамі. На шпалерах бліскучыя кроплі, лініі. Каля сцен мяккія, абабітыя аксамітам, крэслы. Насупроць вокан, каля сцяны, вялікі люстэрак. Убачыўшы сябе ў люстэрку, Рыгор адвярнуўся і стаў, трымаючы ў руцэ торбу. Другой рукой зняў з галавы шапку. Тымчасам круглатвары адчыніў яшчэ адны дзверы і азірнуўся назад. За яго плячыма Рыгор убачыў некалькі галоў, схіленых над шырокім сталом. Тады, як нёс, паклаў торбу на падлогу каля крэсла, а з шапкай пайшоў за дзверы ў суседні пакой.
— Таварыш прыехаў з Пагулянскай воласці, — сказаў круглатвары, паказваючы кіўком галавы на Рыгора. — У іх там Васька Мілоўскі, ён і пасабіў хлопцам зарганізавацца.
Рыгору цераз стол, падняўшыся з крэсла, падаў руку
