Перайсці да зместу

Старонка:Пачатковая граматыка (1925).pdf/10

З пляцоўкі Вікікрыніцы
Гэта старонка не была вычытаная

або некалькі гукаў, што маюць сваё значэньне ў мове. У мове (сказе) — Ой, няхай лепш хмара з градам зьнікне ў чыстым полі! — будзе 10 слоў, бо кожнае з іх мае сваё асобнае значэньне ў мове.

§3. Гук. Нашая мова складаецца з слоў, а словы — з гукаў. Такім парадкам, мова — Прайшло й лета — складаецца з трох слоў, а слова прайшло складаецца з сямёх гукаў, слова й — з аднаго гуку, слова лета — з чатырох гукаў. Значыць, словам можа быць гук адзін або некалькі злучаных гукаў. Адгэтуль відаць, што гукам называецца непадзельная часьць слова. Мова дзеліцца на словы, словы — на гукі, а гукі граматыка ня дзеліць. У слове труба пяць гукаў, у слове дзень — тры гукі, а сам гук складае часьць слова непадзельную.

ЗАДАЧКА1. Выпісаць словы з аднаго гуку, потым — з двух, трох, чатырох і т. далей.

КАСЬБА.

Не апалі ’шчэ раньнія росы,
І сонца ня стала зіяць,
Як вострыя ў поплаве косы
Вясёла і зычна зьвіняць,
Бліскаюць рэзва на сонцы,
Сьвішчуць, шумяць у траве.
Думкі жывым валаконцам
Уюцца ў касцоў ў галаве.
Гэй, разыдзецеся, рукі!
Косы так востра бяруць,
Цела на ведае мукі,
Ногі спачынку ня ждуць.
Сонца з нябёсаў зіяе,
Ветрык нячутна шуміць.
Роўна трава правядае,
Весела сена сушыць.
Толькі ня дарма ўсе сілы