Перайсці да зместу

Старонка:Пачатковая географія (1925).pdf/81

З пляцоўкі Вікікрыніцы
Гэта старонка не была вычытаная

Запытаньне. Дзе бясьпечней пабудавацца, — на моцнай скале, ці на пяску?

Затокі і букты. Мора ўвесь час як-бы наступае на высокі бераг, вышчарбляе яго — робіць затокі і букты (букта — малая затока). З некаторых заток ды буктаў скарысталі людзі: у іх заходзяць караблі, каб бараніцца ад буры (напрыклад, Сэбастопаль у Крыме). (Мал. 55).

Порт. Калі на букце стаіць горад гандлёвы, ды букта сама апрацавана чалавекам, берагі выкладзены каменьнем,

дык такую букту з горадам завуць портам, або прыстаньню (Мікалаеў, Адэса — на Чорным моры; Рыга — на Балтыцкім моры, на Рыскай затоцы). (Мал. 56).

Маяк. Каля зрывістых берагоў трапляюцца падводныя каменьні (чаму?). Каб карабель мог абыйсьці такія мясцовасьці і ўначы, будуюць на беразе высокія вежы, на якіх запальваюць вялізныя (электрычныя) лямпы са шклом рознага колеру. Гэта — так званыя маякі.

Выдмы. На адхоныя, нізкія берагі, хвалі лёгка набягаюць і наносяць свае адклады (пясок, гліну). Калі гэты пясок высахне, вецер пачынае гнаць яго далей ды надзьмух-