розьняцца расы белая ад чорнай? Жоўтая ад белай? Да якой расы належаць французы? ангельцы? літоўцы?
Да якога племя належаць украінцы?
Колькі ў вас у клясе беларусаў, гэбрэяў, палякаў, расійцаў ды іншых? Колькі блёндынаў і колькі брунэтаў? Колькі са сьветлымі вачыма й валасамі? Колькі са сьветлымі вачымі, але цёмнымі валасамі — і наадварот (шатэнаў)? Колькі кучаравых?
._Малюнак_45.jpg)
Мал. 45. Чорны чалавек.
Уплыў прыроды. Ад чаго залежыць тое, што ўсё чалавецтва падзяляецца на расы, на пляменьні, на народы?
Дзеці, мы гутарылі з вамі аб расьлінах ды жывёлах; аб тым, як кожны род (від) прызвычаіўся да сваёй старонкі, да клімату, да глебы, да тых ці іншіх варункаў жыцьця (хто да лесу, хто да стэпу і г. д.).
Вось таксама й людзі прызвычайваюцца да тэй ці іншай старонкі; жывуць у ёй многа, многа гадоў, ад прадзедаў да дзядоў, ад дзядоў да бацькоў ды ўнукаў. Адны жывуць у халодных краёх, дзе лета кароткае, дзе мала сонца; другія, наадварот, прызвычаіліся да такіх краін, дзе ніколі ня бывае зімы, дзе пячэ сонца; адны жывуць сярод стэпу, другія звыкліся з лесам; адным палюбіліся горы, другім — мора і г. д.
