Перайсці да зместу

Старонка:Пачатковая географія (1925).pdf/37

З пляцоўкі Вікікрыніцы
Гэта старонка не была вычытаная

Ваданосныя пласты. Вада пад зямлёй трымаецца ў так званых ваданосных пластох, напрыклад, у пяску, пад якім ляжаць пароды, каторыя не прапускаюць ваду глыбей (гліна, граніт, крэйда).

Крыніца. Часам, калі такі ваданосны пласт ляжыць няроўна, а пахіляецца ў той ці іншы бок, дык па ім цячэ вада. Тады яна можа дзе-небудзь зноў выйсьці на дзённую паверхню зямлі і заб‘е з-пад глебы крыніцай. (мал. 23).

Мал. 23. Ваданосныя пласты.

Мінэральныя крыніцы. Крынічная вада, звычайна, смачная й халодная ўлетку. (Чаму?). У некаторых мясцовасьцях крынічная вада, праходзячы па земных пародах, забірае ў сябе (распушчае) соль, жалеза, вапну, серку ды іншыя падземныя каменьні і пароды (так званыя мінэралы). Такія крыніцы завуцца мінэральнымі. Некаторыя з мінэральных крыніц дужа карысны чалавеку, бо лечаць ад розных хвароб, калі купацца ў іх або піць іх ваду. Такімі крыніцамі зьяўляюцца, напрыклад, жалезныя, серкавыя. У нас, на Беларусі, мінэральных крыніц хапае, але яны пакуль мала дасьледваны. У горных мясцовасьцях, як Каўказ, гэткія крыніцы сустракаюцца вельмі часта, і ад іх іншыя гарады атрымліваюць сваю назву (Жалезнаводзк, Кіславодзк і інш.).

Здароўніцы. Каля такіх мінэральных крыніц з даўных часоў пабудаваліся гарады, куды зьяжджаюцца хворыя; такія гарады (або мястэчкі) завуцца здароўніцамі, або курортамі.