Апавядаючы так, земскі ходзіць па пакоі, аглядае вісячую лямпу, якае кідае нейкае жоўтае сьвятло на цемень за вокнамі. Успомніў жонку, дзьвёх дачок-гімназістак, у белых сукенках, пухленькіх, з ружовымі шчочкамі; і раптам вынікаюць думкі — хутчэй вырвацца з гэтага віру, прыехаць у горад... заліты агнямі горад і бляскам. А тут — цемень... глуш... ня людзі, а...
Тады ён пачынае хадзіць шпарчэй і нэрвуецца, прыходзіць дрэнны настрой, а з ім — смутак і няяснасьць.
Пісар узьвёў гаворку аб неспакоі на сяле: мужыкі з вайной ня хочуць плаціць падатку...
— Што магло стацца ? — дапытваўся земскі. — Чаго ім можа не хапаць?
— Ведаеце, такі звычай ужо, — гаварыў пісар, — п’юць (гарэлку, прапіваюць усё дарэшты, лянуюцца, а спраў дзяржаўнай важнасьці не разумеюць. Да гэтых пор, як прыехаў я сюды, толькі аднаго ідэёвага, так сказаць, бачыў мужыка — старасту Макея...
— Гм-м... Як ён з сябе?
— З аблічча падобен да сьвятога Мікалая, хітраваты, відна, але спраўны, разумны мужык...
К земскаму прышоў вялікадушны настрой.
— Не, што ні гаварэце, гаспадзін пісар, а я мужыка паважаю. Вы яшчэ малады чалавек — дда-а... А я знаём з усімі слаямі грамады; стыкацца прыходзілася — з мяшчанствам, рабочым, мужыком і гэтак далей. Мешчанін— хіцер, рабочы — грубы, разгульны народ. А мужык мне больш каго-б то ні было падабаецца; і галоўнае таму, што ён — ціхі, уласнымі мазалістымі рукамі здабывае хлеб...
