І ўжо, засланяючы печ, успомніла ўчарашнюю гаворку ўначы аб жаночай долі. А разам з гэтым завязалася другое — як быў Кузьма на вайне, тры гады вяла сама гаспадарку: арала, касіла, малаціла, здабывала хлеб, гадавала дзяцей. А якую ўпартасьць і сілу трэба было мець, каб справіцца з усім?
Пабудзіла дзяцей, меншых двух памыла, дала есьці і, апрануўшы кажух, павязаўшы галаву хусткаю, вышла на вуліцу.
Пастукала ў шыбу вакна суседа Навума.
— Агатка, выйдзі.
— Зараз! — пачулася з хаты і праз хвіліну выбегла дзяўчына.
— Вось што, Агатка, схадзі ты ды скажы бабам, няхай зьбіраюцца зараз-жа ў школу.
— Навошта?
— А скажы, што прыехала з гораду кабета. Хоча гаманіць аб нашых справах.
— Добра. Я схаджу.
І пабегла ў адзін канец вёскі, а Хіма пашла ў другі.
Падыходзіла яна к хаце, стукала ў вакно.
— Эй, цётка Домна, зьбірайцеся на сход.
Праз мёрзлае вакно пыталася цётка Домна:
— Га? Які сход?
— Пачуеш там... З гораду прыехала.
— Аўдуля, кідай кросны ткаць — на сход зьбірайся.
— Зараз!
— Кацярына, бяры малога ды ідзі ў школу!
— Што там такое?.. Некалі мне...