Мяне агортваюць нейкія небажаныя, тужлівыя думы. Чаго я шукаю? Ну, скажам, таго, чаго шукае кожны чалавек і што ў нас завецца ціхім словам «шчасьце». А яно бывае рознае... Вось я іду. Ці лёгка гэта?..
«Цяжка, — думаецца мне, — ходзячы з лапцямі ды торбай за плячыма прабівацца ў сьвет, ня маючы на тое жыцьцём напісаных законаў».
І раптам успамінаецца мне маці:
— Прышоўшы з поля, дзе яна цэлы дзень жала на сваім загоне, хоча, мусіць, сустрэць мяне, як тая маладзіца свайго сына. Каб яна зараз была са мною, я так-бы глядзеў у яе журботныя вочы, што яна бяз слоў зразумела-б і ганарылася-б любоўю сына. А так — я хадзіць буду вечна сам нездаволены, няласкавы і мне будзе бажацца чужой ласкі...
Развагі мае абрываюцца песьняй.
Пачулася яна з даліны, з правага боку ад дарогі, у малочным тумане. Ціха-мілагучна... Дзіўным звонам устрывожыла мае нэрвы. Паднялася вышэй; разам з ёю падымаюся і я, кіёчкам зьбіваючы галоўкі рамашак.
— А-а-а—э-э-э—да-э-эх!..
Слоў я не разьбяру, ды яны мне і непатрэбны.
Ідуць з поля жнеі, постаці іх набліжаюцца да мяне. Мне здаецца, што яны ня ідуць, а плывуць у лёгкім тумане — празрыстыя і лёгкія, нібы сьцені. У іх блішчаць сярпы на плячах. Паднялася ўгору нечая рука і апусьцілася. Я адрозьніваю галасы дзяўчат і мала-