Сабор быў скліканы ў Бярэсьці ў кастрычніку 1596 году. На сабор зьявіліся прадстаўнікі двух усходніх патрыархаў, цараградзскага і александрыйскага. Як і трэба было спадзявацца, адразу вынік разлад паміж двума напрамкамі. Фактычна адбыліся два саборы. Адзін сабор складалі абаронцы вуніі пад старшынством львоўскага латыньскага арцыбіскупа, Сулікоўскага. Другі сабор складалі праваслаўные, ня згодные з вуніяй, пад старшынством львоўскага ўсходняго епіскапа, Гедзона Балабана, з прысутнасьцьцю прадстаўнікоў ад усходніх патрыярхаў. Вуніяцкі сабор зрабіў пасяджэньне ў берасьцейскай саборнай цэркве, а правослаўны ў прыватным будынку, бо Пацей епіскап Уладзімерскі, да епархіі якога належала Бярэсьце, аддаў прыказ зачыніць для праціўнікаў вуніі ўсе цэрквы гораду. Прадстаўнікі сабораў некалькі раз заклікалі на свае пасяджэньні сваіх супернікаў, але нічога з гэтага ня вышла. Кожны з сабораў пасядаў асобна і застаўся пры сваей уласнай думцы аб вуніі. Вуніяты абвесьцілі анафему і лішылі сану епіскапаў, што не згаджаліся на вунію, а праваслаўные зрабілі тое самае ў адносінах да сваіх супернікаў. Ня гледзячы на такі канец сабору, польскі ўрад і рымскі папа пачалі афіцыяльна лічыць вунію адбытым фактам. На праваслаўную веру ўрад глядзеў, як на сэкту, «схізму». У праваслаўных пачалі адбіраць цэрквы і манастыры, забралі Зофійскую саборную царкву ў Кіеве. Па гарадок было забаронена адпраўляць праваслаўнае набажэнства.
Праваслаўные ўтрымалі за сабою Кіева-Пячэрскі манастыр і мітрапалічую катэдру ў Кіеве. У далейшые часы з ліку кіеўскіх мітрапалітаў сваёю чыннасьцю праславіўся энэргічны і з вялікаю эрудыцыяю чалавек, Пятро Магіла. Яшчэ ў бытнасьць сваю архімандрытам Кіеўскай лаўры ён заснаваў пры ёй раней духоўную школу, каторую потым перарабіў у вышэйшую школу, акадэмію. Сюды ён выпісаў з усходу добрых профэсараў і зьбіраў вакол акадэміі і ў акадэміі моладзь, каторая шукала прасьветы. Гэтая школа доўга была цэнтрам прасьветы, як для заходніх рускіх, так і для Масквы.
