установе. Кароль, які лічыўся абаронцам мяшчанаў, усё больш і больш пападае ў рукі шляхты і робіцца абаронцам не мяшчанскіх, а шляхоцкіх інтарэсаў.
Найперш усяго, шляхціцы, меўшые у гарадох зямлю, дабіліся права так званай юрыдыкі. Сутнасьць гэтай юрыдыкі была у тым, што на зямлю шляхціца у горадзе не пашыралася улада мястовага самакіраваньня. Шляхціц на сваей зямлі у месьце мог рабіць, што ён хацеў. Разумеецца, гэты факт рабіу дэзарганізацыю політычна-грамадзянскага жыцьця места. Апроч таго, права юрыдыкі мела эканамічные наследкі. Шляхціц, меўшы юрыдыку, быў вольны ад усялякіх мястовых налогаў, якое-б ён рамеснае прадпрыемство не заводзіў на сваёй зямлі. А гэтае рабіла убытак рамесьнікам гораду.
Затым, шляхціцы пачалі умешывацца у мястовые справы, карыстаючы з таго, што яны былі земляуласьнікамі ў месьце. Апроч таго, у жыцьцё гораду умешываліся органы дзяржаўнай улады, напрыклад, павятовые старасты, каторые лічылі горад толькі адною з частак іх павету. Соймы, з свайго боку, ухвалялі такіе пастановы, каторые нішчылі горад, руйнуючы яго эконамічные інтарэсы. Купцом, напрыклад, было забаронена беспасрэдна мець зносіны з замежнымі старонамі. Часта шляхта дабівалася таксіроўкі тавароў, каб гандляры не маглі ставіць на тавары вольные цэны. З тавараў не таксіраваўся толькі хлеб, за тым, што гэта быў тавар, які дастауляла на рынак шляхта. Каб шляхціц не зьмяшаўся з мешчанінам, яму забаронена было гандляваць. 3 другога боку, гандляром было забаронена купляць нярухомую маетнасьць, каб яны не зрабіліся земляўласьнікамі. Такім спосабам, між гэтымі двума клясамі ўтваралася прорва.
Такі быў політыка-соцыяльны стан Рэчы Паспалітай Польскай у тые часы, калі яна ўзяла Беларусь пад свой уплыў. Само сабой разумеецца, што Беларусь павінна была прымаць і ў свае жыцьце асабістасьці жыцьця Польшчы, бо яна інкорпарыравалася у дзяржаўны арганізм Рэчы Паспалітай.
