Старонка:Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песьнях і казках (1924).pdf/82

— Ой, лепей, пане Хаміцкі,
Ў сыром пяску гніці,
Як за панам за Хаміцкім
Ў атласе хадзіці“.

Ох як выцяў бандароўну
Пад левае вуха,
Засталася бандароўна
І сьлепа і глуха».

Пан Хаміцкі забіў бандароўну. Прышлі яе бацькі ды з плачам і галошаньнем яе пахавалі. Гэты матыў выкарыстаў беларускі поэта Янка Купала для сваёй поэмы «Бандароўна«» («Спадчына», 1922 г.).

Такіх паноў Хаміцкіх было шмат на Беларусі. Нават пасьля паншчыны паны Хаміцкія глядзелі на вясковых дзяўчат, як на жывы тавар, які можна выкарыстаць для сваёй похаці. Вось новая народная песьня:

«Ой да тучыца, хмарыцца,
Дваранін дзеўцы хваліцца:
— Табе, дзяўчына, сноп нажну…
— Я табе, дваранін, лоб паб‘ю!»

Тут ужо беларуская вясковая дзяўчына сьмялейшая і выказвае сваю ненавісьць да пана сьмела.

Страшнае й жудаснае было жыцьцё нашага селяніна пры паншчыне. Аб гэтым нават і панскія літаратары шмат пісалі. Выкарыстоўвалі гатовыя сюжэты, якія ніякая