стаўляюць сабою проста першабытных мэдыкаў. Некаторыя з іх нават трохі знаёмы з лякарскімі травамі. Замовы, шэпты, якія яны да гэтага дадаюць, ёсьць свайго роду гіпнотызм дзеля ўзмацаваньня веры простых людзей у іх чараўніцкую сілу, каб мець уплыў цэрэмоніямі і нязвычайнай абстаноўкай на сваіх „пацыэнтаў“. У слабай форме гэтая традыцыя ўплыву над пацыентам захавалася і ў нашых праўдзівых дактароў.
Быўшыя земскія валасныя зубадзёры мелі вясковых шаптуноў за конкурэнтаў. Што тычыцца саміх замоваў, іхняга зьместу, дык яны былі профэсыянальным сакрэтам, перадаваліся з роду ў род перад сьмерцю бацькам сыну і г. д. цэлымі тысячалецьцямі. Тэксты замоваў маюць два элемэнты: 1) старасьвецкі паганскі і 2) хрысьціянскі.
Старасьвецкія замовы маюць часам інтэрнацыянальны характар у форме старадаўняй малітвы. Вось, напр., замова раны:
|
„Уйдзі кроў у кроў, |
Гэтакі самы зьмест маюць і чэскія і старанямецкія замовы.
Тое самае ёсьць і ў старалацінскай мове (глядзі „Бѣлоруссы“ том III, народная поэзія, Карскага).