Старонка:Беларуская граматыка для школ (1921).pdf/11

Задачка. Літары, што азначаюць цьвёрдыя зычныя, падчыркнуць аднэй рыскаю, а тыя, што азначаюць мягкія — дзьвюма:

Люлі, люлі, люлі! Прыляце́лі куры, Се́лі на вароцех У чырвоных боцех, Сталі сакатаці.

Што курачкам даці: Ці жыта карыта, Ці ячме́ню жме́ню, Ці бобу каробу.

ЗВОНКІЯ І ГЛУХІЯ ЗЫЧНЫЯ.

§4. Зычныя могуць вымаўляцца звонка (з голасам) і глуха (бяз голасу), прычым

звонкаму адказавае глухі
б		п	(бабы—папы)
д		т	(дам—там)
ґ		к	(ґіль—кінь)
г		х	(гам—хам)
з		с	(заву—саву)
ж		ш	(жаль—шаль)
дз		ц	(дзѐнь—це́нь)
дж		ч	(хаджу—хачу)
л р м н		ня маюць падобных глухіх.

Задачка. Аднэй рыскаю адзначыць звонкія гукі, дзьвюма — глухія.

Вясковыя дзе́ці.

Пусты ўле́тку нашы сёлы, Усе́ на полі за сярпом. Толькі дзе́так крык вясёлы Лье́цца ў вуліцах руччом.

Ве́цер кудры іх цалуе, Мые дождж іх бле́дны твар, З імі сонейка жартуе І цяпло ім шле́, як дар. Якуб Колас.

§ 5. Зычныя	з, с, ц, дз называюцца		сычачымі.
„	ж, дж, ш, ч,„		шыпячымі.
„	р, л,	„	плаўнымі.
„	н, м,	„	насавымі.

§6. Водуг тых прыладаў, якімі найбольш вымаўляюцца зычныя, іх можна падзяліць на
губныя: б, в, м, п, ф.
язычныя: д, ж, дж, ч, ш, з, с, ц, дз, р, л, н.
гартанныя: г, ґ, к, х.