Пасьля цьвёрдага зычнага ставіцца ў такім разе знак ’ над радком паміж літарамі: аб’явіць аб’éхаць, аб’е́сьці, пад’е́ду і г д.
Для азначэньня зыкаў дж і дз пішацца па дзьве́ літары, але трэба памятаць, што вымаўляюцца яны не паасобку, а разам: сяджу, сядзе́ць.
Для азначэньня такога зыку, як у словах мазґі, ґанак ужываецца знак ґ[1].
§ 8. Дзеля таго, што ў беларускай мове зычныя ж, ч, ш, р цьвёрдыя, то посьля іх ужываецца ня і, а заўсёды ы: жыла, чыста, шыла, бяры.
Дзеля таго самага посьля ж, ч, ш, р. ніколі ня пішацца я, ю, е, ё, а толькі а, у, э, о: бура, гавару, рэзаць, сьцярог; жаба, жук, жэўжык, жоўты; часьць, чую, чэсьць, чорны; шабля, шум, шэршань, шосты.
Задачка. Паставіць літары заме́ста крыжыка:
§9 Аканьне. Гукі о (ё), э (е) ў беларускай мове чуваць ясна толькі пад націскам: до́бра, цёплы, ле́с, цэлы і г. д.
Калі склад не пад націскам, то заме́ста о, э чуваць а: добры — дабро́; цёплы — цяпло́, (цьапло), ле́с — лясы (льасы), цэп — цапы.
Аканьне найвыразьне́й выступае ў складзе перад самым націскам: ле́с — лясы. У другіх складох на ме́йсцы э можа быць гук блізкі да і або гук няясны паміж a i e — aе: лесавік вымаўляецца лісавік або ляесавік.
Аб тым, як трэба пісаць пры аканьні, глядзі „Правапіс“.
§10. Аб складох ры, лы, лі. У складох не пад націскам знаходзім ры, лы, лі ў гэткіх словах: дрыжэць, глытаць, праглынуць, трысьцінка, трысьнік, брыво, крыві, крывавы, блыха́, блыхі, дрывамі, дрывяны, крышыць, крыха, грыме́ць, трыбух, хрысьціць, трывога, скрыгатаць, брысьці, яблык, яблына, блішчэць.
Калі на гэтыя склады прыходзіцца націск, то тады знаходзім ро, ло: дрож, тросьць, бровы, кроў, блохі, дровы, крошка, гром, хрост, брод і г. д.
Задачка. Перапішы вышэй пералічаныя словы ў другіх формах (напр.: дрыжу, дрыжэў, брыво, брыва, брыву, і г. д., але бровы).
§11. Падвойныя зычныя. Беларуская мова мае падвойныя зычныя ў такіх разох:
| льль: | вясе́льле, купальле, гальлё, Ільля, ральля, сольлю, кольле і г. д. |
| ньнь: | здарэньне, сумле́ньне, пытаньне і г. д. |
| зьзь: | з гразьзю, мазьзю, зазьзяць і г. д. |
| сьсь: | каса — касьсё, волас — валосьсе, колас — калосьce і г. д. |
| дзьдзь: | судзьдзя. |
| цьць: | жыцьцё, багацьце, куцьця і г. д. |
| жж: | збожжа і г. д. |
| чч: | лык — лыччо, сук — суччо, пе́ч — запе́чча, за пе́ччу, у ваччу і г. д. |
| шш: | зацішша, каля ушшу, з роскашшу і інш. |
Апрача гэтага падвойныя зычныя зьяўляюцца пры тым, як словы складаюцца: с-сыпаць, ад-даць, бяз-зубы і г. д.
- ↑ Не заўсёды.
